توسط : آکنه اطراف دهان یکی از شایعترین و در عین حال آزاردهندهترین انواع جوش صورت است. بسیاری از افراد با وجود رعایت روتین پوستی مناسب، همچنان در ناحیه اطراف لب و چانه دچار جوشهای مکرر میشوند و نمیدانند علت اصلی آن چیست. این نوع آکنه معمولا ترکیبی از عوامل هورمونی، ژنتیکی و عادتهای روزمره است و خوشبختانه با شناخت علتها و اصلاح سبک زندگی، در بسیاری از موارد قابل کنترل و درمان است.
در این مقاله بهطور کامل بررسی میکنیم آکنه اطراف دهان چرا ایجاد میشود، چگونه شکل میگیرد، چطور میتوان از آن پیشگیری کرد و بهترین روشهای درمان آن چیست.
چه عواملی باعث ایجاد آکنه در اطراف دهان میشوند؟
آکنه اطراف دهان میتواند دلایل مختلفی داشته باشد و همیشه تنها به یک عامل خاص محدود نمیشود. مهمترین علل آن عبارتند از:
1. تغییرات هورمونی
نوسانات هورمونی مخصوصا در دوران بلوغ، حوالی قاعدگی، بارداری یا در شرایطی مانند سندرم تخمدان پلیکیستیک (PCOS)، نقش مهمی در بروز جوشهای اطراف دهان و خط فک دارند. برخلاف آکنه باکتریایی که معمولا در پیشانی و بینی دیده میشود، آکنه هورمونی اغلب در اطراف دهان، چانه و فک ظاهر میشود.
2. تماس مکرر دست با صورت
لمس مداوم صورت باعث انتقال چربی، آلودگی و باکتری به پوست میشود. تحقیقات نشان دادهاند افراد ممکن است تا ۸۰۰ بار در روز بهطور ناخودآگاه صورت خود را لمس کنند؛ عادتی که میتواند مستقیما باعث تشدید آکنه اطراف دهان شود.
3. استفاده از محصولات نامناسب
- بالم لبهای تحریککننده
- محصولات آرایشی قدیمی یا آلوده
- لوازم آرایش چرب یا کومدوژنیک
- استفاده مشترک از لوازم آرایشی
همه این موارد میتوانند منافذ پوست اطراف دهان را مسدود کرده و زمینه ایجاد جوش را فراهم کنند.
4. بهداشت نامناسب وسایل شخصی
روبالشی، ماسک صورت، تلفن همراه و حتی بند کلاه ایمنی در تماس مستقیم با پوست اطراف دهان هستند. شستوشوی نامنظم این وسایل باعث تجمع باکتری و چربی و در نهایت بروز آکنه میشود.
5. سبک زندگی و تغذیه
اگرچه استرس، کمخوابی و رژیم غذایی ناسالم علت مستقیم آکنه نیستند، اما میتوانند آن را تشدید کنند. مصرف زیاد غذاهای چرب و فرآوری شده، قند و لبنیات میتواند در برخی افراد با افزایش آکنه اطراف دهان همراه باشد.
آکنه در اطراف دهان چگونه تشکیل میشود؟
فرآیند ایجاد آکنه اطراف دهان تفاوتی با سایر نواحی صورت ندارد. غدد چربی پوست سبوم تولید میکنند که از طریق فولیکول مو به سطح پوست میرسد. زمانی که چربی، سلولهای مرده پوست و مو درون منافذ گیر بیفتند، مسیر خروج سبوم بسته میشود. در این شرایط باکتریها درون منفذ رشد میکنند، التهاب ایجاد میشود، جوشهای سرسفید، سرسیاه یا التهابی ظاهر میشوند و همچنین هورمونها با افزایش تولید سبوم، این چرخه را تشدید میکنند.
چگونه میتوان از آکنه اطراف دهان پیشگیری کرد؟
رعایت چند عادت ساده اما مداوم نقش بسیار مهمی در جلوگیری از جوشهای اطراف دهان دار. این نکات عبارتند از::
- لمس نکردن صورت: دستها یکی از اصلیترین منابع انتقال آلودگی به پوست هستند. اگر مجبور به لمس صورت هستید، حتما اول دستها را بشویید.
- تمیز کردن منظم تلفن همراه: سطح گوشی محل تجمع باکتریها است. اگر تماس تلفنی زیادی دارید، گوشی خود را روزانه ضدعفونی کنید.
- شستوشوی صورت پس از تعریق: عرق میتواند با چربی پوست ترکیب شده و منافذ را مسدود کند. بعد از ورزش یا تعریق شدید، صورت خود را با شوینده ملایم بشویید.
- شستن روبالشی و ماسک: حداقل هفتهای یکبار روبالشی و ماسک صورت را بشویید تا چربی و آلودگی روی پوست باقی نماند.
- استفاده از محصولات غیرکمدوژنیک: محصولات غیرکمدوژنیک منافذ پوست را نمیبندند. به دنبال ترکیباتی مانند اسید سالیسیلیک، بنزوئیل پراکسید و رتینوئیدها باشید.
- مرطوبکننده مناسب استفاده کنید: خشکی بیش از حد پوست باعث افزایش تولید چربی میشود. استفاده از مرطوبکننده ژلی و سبک به تعادل چربی پوست کمک زیادی میکند.
- لایهبرداری ملایم: هفتهای ۱ تا ۲ بار لایهبرداری ملایم، سلولهای مرده را حذف کرده و منافذ را باز میکند. زیادهروی در این کار میتواند آکنه را بدتر کند.
- ضدآفتاب را فراموش نکنید: ضدآفتاب مناسب پوست مستعد آکنه، التهاب را کاهش داده و از ایجاد لک و جای جوش جلوگیری میکند.
بهترین روشهای درمان آکنه اطراف دهان
اگر با اصلاح سبک زندگی و روتین پوستی همچنان جوش دارید، درمانهای زیر میتوانند برایتان مؤثر باشند:
درمانهای بدون نسخه
- رتینوئیدها: کاهش التهاب، پیشگیری از جوش و بهبود جای آن
- بنزوئیل پراکسید: از بین بردن باکتریها و کاهش چربی پوست
- اسید سالیسیلیک: کمک به رفع جوشهای سرسیاه و سرسفید
درمانهای تجویزی (در موارد شدید)
- آنتیبیوتیکهای موضعی یا خوراکی
- درمانهای هورمونی برای آکنههای مرتبط با کیست تخمدان
- ایزوترتینوئین برای آکنههای شدید و مقاوم
این درمانها باید حتما زیر نظر متخصص پوست انجام شوند.
انواع آکنهای که ممکن است اطراف دهان دیده شوند
- جوش سرسفید
- جوش سرسیاه
- پاپول (برجستگی ملتهب)
- پوسچول (جوش چرکی)
- ندول (جوش عمیق و دردناک)
بیماریهایی که با آکنه اطراف دهان اشتباه گرفته میشوند
برخی ضایعات پوستی ظاهری شبیه آکنه دارند اما در واقع آکنه نیستند. این ضایعات عبارتند از:
- درماتیت پریاورال
- تبخال
- هیدرآدنیت چرکی (آکنه اینورسا)
- روزاسه
اگر شک دارید، مراجعه به متخصص پوست ضروری است.
جمعبندی
آکنه اطراف دهان معمولا نتیجه ترکیبی از هورمونها، عادتهای روزمره، محصولات نامناسب و بهداشت ناکافی است. با اصلاح روتین پوستی، رعایت بهداشت وسایل شخصی و در صورت لزوم استفاده از درمانهای دارویی، میتوان این نوع آکنه را تا حد زیادی کنترل کرد. اگر جوشهای اطراف دهان شما مداوم، دردناک یا مقاوم هستند، بهترین کار مشورت با متخصص پوست برای تشخیص دقیق و درمان اصولی است.
منبع: verywellhealth
