توسط : ریزش مو یکی از نگرانیهای اصلی بسیاری از خانمها است. وقتی صبحها موهای زیادی روی بالش میبینید یا بعد از حمام متوجه ریزش موهای فراوان خود میشوید ، نگرانی طبیعی است. اما واقعیت این است که بسیاری از ما بدون اینکه بدانیم، هر روز کارهایی انجام میدهیم که به موهایمان آسیب میزنند.
خبر خوب این است که بخش زیادی از ریزش موها قابل پیشگیری است. فقط کافی است عادتهای اشتباه را بشناسیم و آنها را تغییر دهیم. در این مقاله میخواهیم شش عادت رایج را بررسی کنیم که ممکن است بدون اطلاع شما به تدریج موهایتان را نازک کنند.
1. شانه زدن موهای خیس، اشتباهی رایج
یکی از رایجترین اشتباهاتی که تقریباً همه ما مرتکب میشویم، شانه زدن موها درست بعد از حمام است. وقتی موها خیس هستند، در ضعیفترین حالت خود قرار دارند. رشتههای مو در این وضعیت کشسانی بیشتری دارند و خیلی راحتتر میشکنند.
هنگامی که مو خیس میشود، ساقه آن متورم شده و کوتیکول کش میآید، در نتیجه مقاومت مو نسبت به فشار و کشش کاهش مییابد. پروتئین محافظ مو یعنی کراتین که مانند سپری انعطافپذیر عمل میکند، در زمان خیس بودن راحتتر آسیب میبیند.
وقتی شانه را در میان موهای خیس حرکت میدهید، فشار وارده باعث کشیده شدن بیش از حد تارهای مو میشود. مو مانند یک کش لاستیکی کشیده میشود اما به شکل اولیه خود برنمیگردد و در نتیجه کنده یا شکسته میشود. این آسیب دائمی است و حتی پس از خشک شدن مو نیز باقی میماند.
راهحل چیست؟
بهترین کار این است که صبر کنید تا موهایتان حداقل تا هفتاد تا هشتاد درصد خشک شوند. اگر نمیتوانید صبر کنید، با انگشتان دست به آرامی تارهای مو را از یکدیگر جدا کنید. همچنین هنگام شانه زدن، از انتهای موها شروع کنید و به تدریج به سمت ریشه بروید تا فشار کمتری به موها وارد شود.
2. شببیداری، دشمن پنهان موهای شما
شاید تصور نکنید که چه ارتباطی بین خواب شبانه و سلامت موهایتان وجود دارد. اما واقعیت این است که الگوی خواب نامنظم میتواند یکی از عوامل مهم ریزش مو باشد.
در واقع، خواب نامنظم و شببیداری میتواند تأثیرات منفی گستردهای بر سلامت کلی بدن داشته باشد. وقتی شما به طور منظم در شب بیدار میمانید یا برنامه خواب نامرتبی دارید، سیستم هورمونی بدنتان دچار اختلال میشود.
یکی از هورمونهایی که تحت تأثیر قرار میگیرد، کورتیزول یا هورمون استرس است. وقتی خواب کافی ندارید، سطح کورتیزول بالا میرود و این میتواند به التهاب مزمن در بدن منجر شود. التهاب مزمن یکی از عوامل مهم در ریزش مو است. همچنین خواب ناکافی باعث اختلال در تولید هورمون رشد میشود که برای ترمیم و رشد سلولها از جمله فولیکولهای مو ضروری است.
علاوه بر این، شببیداری منجر به کاهش جریان خون به پوست سر میشود. فولیکولهای مو برای رشد سالم به اکسیژن و مواد مغذی نیاز دارند که از طریق جریان خون تأمین میشوند. وقتی به اندازه کافی نمیخوابید، این فرآیند مختل میشود و موها تغذیه لازم را دریافت نمیکنند.
برای حل این مشکل چه کار کنیم؟
سعی کنید الگوی خواب منظمی داشته باشید. هر شب در یک ساعت مشخص به رختخواب بروید و صبحها در یک ساعت معین بیدار شوید، حتی در تعطیلات. حداقل هفت تا هشت ساعت خواب باکیفیت برای بزرگسالان ضروری است. اتاق خواب خود را تاریک و خنک نگه دارید و از استفاده از گوشی همراه یا تماشای تلویزیون قبل از خواب خودداری کنید.
3. رژیمهای لاغری شدید، تهدیدی جدی برای موها
یکی دیگر از عادتهای رایج که میتواند به شدت به موهایتان آسیب بزند، رژیمهای لاغری شدید و غیر اصولی است. بسیاری از خانمها برای کاهش وزن سریع به رژیمهای کمکالری یا حذف گروههای غذایی خاص روی میآورند، بدون اینکه از تأثیر آن بر سلامت موهایشان آگاه باشند.
کمبود آهن، روی، پروتئین، سلنیوم، ویتامین دی و اسیدهای چرب ضروری همگی با ریزش مو مرتبط هستند. ریزش مو در رژیم لاغری یک امر نسبتاً طبیعی است که اغلب پس از کاهش شش الی هفت کیلوگرم وزن شروع میشود و تا چندین ماه ادامه دارد.
موها برای رشد سالم به پروتئین زیادی نیاز دارند. پروتئین مانند بلوک ساختمانی موها عمل میکند، به همین دلیل کمبود آن همیشه با ریزش مو همراه خواهد بود. وقتی رژیمهای کمکالری یا رژیمهایی که گروههای غذایی خاصی را حذف میکنند اجرا میشوند، بدن دچار کمبود این مواد ضروری میشود.
علاوه بر کمبود مواد مغذی، استرس ناشی از رژیم لاغری نیز نقش مهمی در ریزش مو دارد. کاهش ناگهانی پروتئین مصرفی ممکن است شما را با بیماری حادی به نام تلوژن افلوویم مواجه کند که باعث نازک شدن تارهای مو یا ریزش مو میشود.
راهحل این مشکل چیست؟
اگر قصد کاهش وزن دارید، حتماً با یک متخصص تغذیه مشورت کنید و از رژیمهای افراطی و سریع دوری کنید. کاهش وزن تدریجی و اصولی بهترین روش است. رژیم غذایی شما باید شامل مقدار کافی پروتئین از منابعی مثل گوشت مرغ، ماهی، تخممرغ، حبوبات و لبنیات باشد. همچنین اطمینان حاصل کنید که ویتامینها و مواد معدنی ضروری مثل آهن، زینک، بیوتین و ویتامینهای گروه B را دریافت میکنید.
4. بستن مداوم موی دم اسبی یا گوجهای
یکی از سادهترین و در عین حال مضرترین عادتها، بستن مداوم موها به شکل دم اسبی یا گوجهای محکم است. شاید فکر کنید که بستن موها آسیب خاصی به آنها نمیرساند، اما واقعیت این است که این کار میتواند در بلندمدت به شدت مضر باشد.
وقتی موها را به شکل دم اسبی یا گوجهای محکم میبندید، فشار قوی و بلندمدت بر روی فولیکول اثر منفی میگذارد. بستن موهای سر به صورت دم اسبی، بافتهای سفت کف سر یا شنیونهای سفت و گوجهای بستن موها برای مدت طولانی میتوانند از علل ایجاد آلوپسی کششی در موهای سر باشند.
این نوع ریزش مو به نام آلوپسی کششی شناخته میشود. در مراحل اولیه، به وجود آمدن جوشهای ریز و چرکی در نواحی از پوست که موها در آن تحت کشش هستند دیده میشود. ابتدا موها از خط پیشانی و خود پیشانی همچنین شقیقه و بالای گوشها، ضعیف و نازک شده و سپس در بلندمدت کمحجم میشوند.
خطر اصلی این است که اگر به موقع اقدامی انجام نشود، ریزش میتواند دائمی شود. کشش طولانیمدت موها منجر به مرگ فولیکولها و طاسی دائمی در این نواحی میشود.
راهکار حل این مشکل چیست؟
اولین و مهمترین قدم تغییر مدل موهاست. در مراحل ابتدایی ریزش مو کششی، با راحت گذاشتن موها، تارهای ریخته شده مجدداً میرویند. اگر نمیتوانید از بستن موها کاملاً خودداری کنید، حداقل آنها را خیلی شل ببندید و از کشهای لاستیکی محکم استفاده نکنید. مدل موهایتان را هر چند وقت یکبار تغییر دهید و اجازه دهید موهایتان استراحت کنند.
5. شستشوی بیش از حد موها
یکی دیگر از باورهای غلط رایج این است که هرچه بیشتر موها را بشوییم، تمیزتر و سالمتر خواهند بود. اما واقعیت کاملاً متفاوت است. شستشوی زیاد موها میتواند به همان اندازه مضر باشد که شستشوی کم آنها مضر است.
موهای سر و پوست سر چربی طبیعی به نام سبوم تولید میکنند که برای محافظت از موها ضروری است. این چربی طبیعی مانند یک سپر محافظ عمل میکند و از خشک شدن و شکنندگی موها جلوگیری میکند. وقتی شما روزانه یا چندین بار در هفته موهایتان را میشویید، این چربی طبیعی از بین میرود.
در نتیجه، موها خشک و شکننده میشوند. پوست سر نیز دچار خشکی میشود و ممکن است حتی شروع به تولید بیش از حد چربی کند تا کمبود را جبران کند، که این خود به چرب شدن سریع موها منجر میشود. همچنین شامپوهای مکرر باعث تحریک پوست سر و التهاب میشوند که زمینهساز ریزش مو است.
فراوانی مناسب شستشوی مو بستگی به نوع موی شما دارد. برای موهای خشک، دو بار در هفته کافی است. برای موهای معمولی، سه بار در هفته ایدهآل است. حتی برای موهای چرب، بیش از چهار تا پنج بار در هفته توصیه نمیشود. هنگام شستشو، از شامپوی ملایم و مناسب با نوع موی خود استفاده کنید و به جای مالیدن محکم پوست سر، با نوک انگشتان به آرامی ماساژ دهید.
6. قرار گرفتن مداوم زیر نور مستقیم خورشید
آخرین عادتی که میتواند به موهایتان آسیب جدی بزند، قرار گرفتن طولانیمدت زیر نور مستقیم خورشید است. بسیاری از ما دوست داریم موهایمان را باز بگذاریم و زیر آفتاب قدم بزنیم، بدون اینکه بدانیم چه آسیبی در حال وارد شدن است.
نور خورشید حاوی پرتوهای فرابنفش (UV) است که برای پوست و همچنین ساقه مو نیز بسیار مضر است. این پرتوها با نفوذ به لایه بیرونی مو (کوتیکول) باعث تخریب ساختار پروتئینی مو، بهخصوص کراتین، میشوند. در نتیجه، موها رطوبت خود را از دست میدهند، خشک میشوند و رنگ آنها کدر یا روشنتر میشود. این آسیب در نهایت منجر به ضعیف شدن، شکنندگی و نازک شدن موها میشود. همچنین، قرارگیری طولانیمدت در برابر آفتاب میتواند پوست سر را نیز تحریک کرده و به فولیکولها آسیب برساند.
برای حل این مشکل چه کار کنیم؟
هنگامی که مجبور هستید برای مدت طولانی زیر نور مستقیم آفتاب بمانید، حتماً از یک کلاه لبه پهن یا روسری استفاده کنید تا موهایتان پوشانده شوند. همچنین میتوانید از محصولات مراقبت از مو مانند اسپریهای محافظ UV که مخصوص مو طراحی شدهاند، استفاده کنید. این محصولات یک لایه محافظتی روی مو ایجاد کرده و آسیبهای ناشی از آفتاب را به حداقل میرسانند.
نتیجهگیری
نازک شدن و ریزش مو اغلب نتیجه یک بیماری حاد نیست، بلکه حاصل مجموعهای از عادتهای روزمره کوچک و اشتباه است که به مرور زمان سلامت موها را به خطر میاندازند. از شانه زدن خشن موهای خیس گرفته تا رژیمهای غذایی سخت و عدم محافظت در برابر آفتاب، هر کدام از این رفتارها یک قدم ما را به سمت موهای ضعیفتر میبرند. با شناسایی و جایگزینی این شش عادت، میتوانید به طور چشمگیری از ریزش موهای خود جلوگیری کرده و به رشد موهای سالم، ضخیم و پرپشت کمک کنید. تغییرات کوچک در سبک زندگی، نتایج بزرگی در سلامت موهای شما خواهند داشت.