توسط : بیوتین یکی از محبوبترین مکملها برای تقویت مو و ناخن است. اما بسیاری از افراد پس از شروع مصرف آن با یک سؤال نگرانکننده روبهرو میشوند و آن هم این است که آیا بیوتین باعث جوش و آکنه میشود؟ اگر شما هم بعد از مصرف مکمل بیوتین متوجه جوشهای جدید، بدتر شدن آکنه یا تغییر در وضعیت پوستتان شدهاید، تنها نیستید. این نگرانی بسیار رایج است، اما پاسخ علمی آن پیچیدهتر از یک بله یا خیر ساده است. در این مقاله بهصورت دقیق و بر اساس شواهد موجود بررسی میکنیم که تحقیقات درباره ارتباط بیوتین و آکنه چه میگویند.
بیوتین چیست و چرا مصرف میشود؟
بیوتین که با نامهای ویتامین B7 یا ویتامین H نیز شناخته میشود، یک ویتامین محلول در آب از خانواده ویتامینهای B است. این ویتامین نقش مهمی در تبدیل غذا به انرژی دارد و برای سلامت مو، پوست و ناخن ضروری است. بدن ما به مقدار کمی بیوتین نیاز دارد و معمولا این نیاز از طریق رژیم غذایی تأمین میشود. منابع طبیعی بیوتین شامل موارد زیر میشود:
- تخممرغ
- مغزها و دانهها
- حبوبات
- سیبزمینی شیرین
- برخی سبزیجات
مقدار توصیه شده روزانه بیوتین برای بزرگسالان حدود ۳۰ میکروگرم است. با این حال بسیاری از مکملهای موجود در بازار حاوی دوزهای بسیار بالاتر، گاهی بین ۵۰۰ تا ۱۰٬۰۰۰ میکروگرم هستند. همین دوزهای بالا منشأ اصلی نگرانی درباره تأثیر بیوتین بر پوست است.
آیا بیوتین واقعا باعث آکنه میشود؟
در حال حاضر هیچ مطالعه بالینی معتبری وجود ندارد که بهطور مستقیم ثابت کند بیوتین باعث آکنه میشود. از نظر علمی ارتباط قطعی بین مصرف بیوتین و ایجاد جوش تأیید نشده است. بیشتر شواهد موجود به شکل گزارشهای فردی هستند؛ یعنی افرادی که تجربه کردهاند پس از مصرف بیوتین، آکنهشان تشدید شده است. این تجربهها واقعیاند، اما از نظر علمی برای اثبات یک رابطه علت و معلولی کافی نیستند. عوامل بسیار زیادی در ایجاد آکنه نقش دارند که از جمله آنها میتوان به تغییرات هورمونی، ژنتیک، استرس، تغذیه، روتین مراقبت از پوست، سایر مکملها و داروها اشاره کرد. به همین دلیل نمیتوان بیوتین را بهتنهایی مقصر بهوجود آمدن آکنه دانست.
بیوتین برای آکنه مفید است یا مضر؟
برخلاف تصور رایج، برخی تحقیقات نشان دادهاند که بیوتین ممکن است در شرایط خاص حتی به بهبود برخی انواع آکنه نیز کمک کند. بیوتین در کنار درمانهای موضعی مانند رتینوئیدها، به کاهش پوستهریزی، التهاب و بهبود آکنه کومدونال (آکنه ناشی از چربی زیاد پوست) نیز کمک کرده است. با این اوصاف اثر بیوتین روی پوست میتواند کاملا فردی و وابسته به شرایط بدن هر شخص باشد.
بیوتین چگونه ممکن است باعث جوش شود؟
تداخل با جذب ویتامین B5
مهمترین نظریه درباره ارتباط بیوتین و آکنه به ویتامین B5 (اسید پانتوتنیک) مربوط میشود. بیوتین و B5 از مسیر جذب مشابهی در بدن استفاده میکنند. زمانی که بیوتین با دوز بالا مصرف شود، ممکن است جذب B5 کمتر شود. ویتامین B5 در تنظیم ترشح چربی پوست، کاهش التهاب و حفظ سلامت سد پوستی نقش مهمی دارد. برخی مطالعات نشان دادهاند که مصرف B5 میتواند طی ۱۲ هفته، ضایعات آکنه را تا بیش از ۶۰٪ کاهش دهد. بنابراین کاهش سطح B5 میتواند در برخی افراد مستعد، به تشدید آکنه منجر شود.
افزایش تولید کراتین
نظریه دیگر این است که بیوتین باعث افزایش تولید کراتین میشود. اگرچه کراتین برای مو و ناخن مفید است، اما افزایش بیشازحد آن ممکن است همراه با چربی و سلولهای مرده، منافذ پوست را مسدود کند. البته این نظریه هنوز پشتوانه علمی قوی ندارد و نیازمند تحقیقات بیشتر است.
چه کسانی بیشتر ممکن است دچار جوش ناشی از بیوتین شوند؟
بر اساس تجربههای گزارش شده، احتمال بروز آکنه در این افراد بیشتر است:
- کسانی که از قبل پوست مستعد آکنه دارند.
- افرادی که دوزهای بالای بیوتین (۵۰۰۰ تا ۱۰٬۰۰۰ میکروگرم یا بیشتر) مصرف میکنند.
- افراد با پوست حساس یا واکنشپذیر.
- کسانی که همزمان چند مکمل مؤثر بر پوست مصرف میکنند.
اگر فکر میکنید بیوتین باعث جوش شما شده چه کار کنید؟
اگر پس از شروع مصرف بیوتین متوجه جوش شدید، این مراحل میتواند کمککننده باشند:
- قطع مصرف بیوتین به مدت ۴ تا ۶ هفته: این زمان به بدن اجازه میدهد تعادل خود را دوباره بهدست آورد.
- ثابت نگه داشتن روتین مراقبت از پوست: در این صورت میتوانید عامل اصلی جوش را دقیقتر شناسایی کنید.
- شروع مجدد با دوز پایینتر در صورت نیاز: استفاده از مکملهایی نزدیک به دوز توصیه شده (۳۰ میکروگرم) بهجای دوزهای خیلی زیاد.
- مشورت با پزشک درباره مصرف همزمان B5: اگرچه شواهد قطعی وجود ندارد، اما برای برخی افراد مفید بوده است.
چه زمانی باید برای درمان آکنه به متخصص پوست مراجعه کرد؟
اگر با وجود قطع بیوتین آکنه پس از ۶ تا ۸ هفته بهبود نیافت، جوشها شدید، کیستی یا دردناک بودند، لک یا اسکار باقی ماند و درمانهای بدون نسخه مؤثر نبودند، بهتر است حتما برای بهبود آکنه با متخصص پوست مشورت کنید.
تا امروز هیچ مدرک علمی قطعی وجود ندارد که بگوید بیوتین باعث آکنه میشود. با این حال گزارشهای فردی نشان میدهند که مصرف دوزهای بالای بیوتین ممکن است در برخی افراد مستعد، باعث تشدید جوش شود. اگر نسبت به تأثیر بیوتین بر پوستتان مشکوک هستید، بهترین کار بررسی واکنش بدن خود، کاهش دوز یا قطع موقت مصرف و در صورت لزوم مشورت با پزشک است. به یاد داشته باشید که درمان آکنه معمولا نیازمند یک نگاه کلی است و تنها تغییر یک مکمل، راهحل نهایی نخواهد بود.
