توسط : با ورود فصل پاییز، دما کاهش مییابد، هوا خشکتر میشود و جریان باد بیشتر میوزد. این تغییرات محیطی میتواند تأثیر قابل توجهی بر پوست ما بگذارد. خشکی پوست یکی از مشکلات رایج در این فصل است که اگر مراقبت نکنیم، میتواند باعث خارش، پوستهریزی، تحریک و احساس کشیدگی شود. در این مقاله، ابتدا به علتهای خشکی پوست پرداخته، سپس راهکارهای پیشگیری و درمان را معرفی میکنم.
علتهای خشکی پوست در پاییز
خشکی پوست در پاییز معمولاً ناشی از ترکیبی از عوامل محیطی و حالت درونی پوست است. برخی از مهمترین دلایل عبارتاند از:
۱. کاهش رطوبت هوا
هوا در فصل پاییز و زمستان رطوبت کمتری دارد. همین موضوع باعث میشود پوست نتواند رطوبت را به خوبی نگه دارد. مطالعات نشان میدهند که در ماههای سرد، میزان آب اپیدرم (لایه سطحی پوست) حدود ۲۵٪ کاهش مییابد.
۲. تغییرات دما و رفتوآمد بین محیط گرم داخلی و هوای سرد بیرون
وقتی از محیط گرم خانه به هوای سرد بیرون میرویم یا برعکس، پوست دستخوش تنش میشود و سد دفاعی پوست ممکن است آسیب ببیند.
۳. گرمایش داخلی
در دوره سرد، استفاده از وسایل گرمایشی در خانه افزایش مییابد. گرما باعث کاهش رطوبت محیط داخلی میشود و هوا را خشک میکند. تحقیقات نشان دادهاند که هوای خشک داخل خانه میتواند باعث از دست رفتن رطوبت پوست گردد.
۴. استفاده از صابونها یا شویندههای قوی
شستشوی مکرر با صابونهای حاوی مواد قلیایی یا معطر میتواند چربی طبیعی پوست را بشوید و باعث خشکی بیشتر شود.
۵. اثر تابش آفتاب تابستان بر پوست
پوست در تابستان با نور خورشید، باد و گرما مواجه بوده است. اگر آن آسیبها درمان نشوند، در پاییز پوست حساستر و مستعد خشکی خواهد بود.
علائم و نشانههای خشکی پوست
اگر پوستتان یکی یا چند تا از ویژگیهای زیر را دارد، ممکن است در معرض خشکی قرار داشته باشید:
- احساس کشیدگی، به ویژه پس از شستشو
- خارش محدود یا انتشار یافته
- پوستهریزی یا فلسمانند شدن سطح پوست
- ایجاد خطوط ریز یا ترکهای سطحی
- زبری یا ناهمواری در برخی نواحی (مثلاً بازو، پاها)
- در موارد شدید، قرمزی یا تحریک
تشخیص زودهنگام به شما کمک میکند تا با مراقبت مناسب، از وخامت وضعیت جلوگیری کنید.
چگونه با خشکی پوست مقابله کنیم؟
در ادامه راهکارهای عملی و علمی برای کنترل و کاهش خشکی پوست در پاییز آمده است:
۱. رطوبترسانی دو مرحلهای (Humectant + Occlusive)
برای مرطوب نگهداشتن پوست، باید از ترکیب دو نوع ماده استفاده کرد:
- Humectant (جذبکننده رطوبت) مانند گلیسرین، هیالورونیک اسید یا نیا سینامید، که رطوبت را از محیط گرفته و به پوست میرساند
- Occlusive (قفلکننده) مانند روغنهای گیاهی (روغن نارگیل، روغن جوجوبا، اسکوالان) یا ترکیبات چربتر که از تبخیر رطوبت جلوگیری میکنند
به عنوان مثال، شما میتوانید اول سرم هیالورونیک اسید بزنید و سپس کرم یا روغن قفلکننده را روی آن بگذارید.
۲. انتخاب شوینده لطیف
به جای استفاده از صابونهای قوی، از شویندههایی استفاده کنید که pH ملایم دارند و فاقد مواد تحریککننده هستند. حتی میتوانید ژلهای شستشوی دارای ترکیبات مرطوبکننده انتخاب کنید.
۳. کاهش دفعات و مدت زمان شستشو
شستشوی زیاد و استفاده از آب خیلی گرم، چربی طبیعی پوست را میزداید. تلاش کنید فقط یک بار در روز و با آب ولرم شستشو دهید. پس از شستشو، بلافاصله مرطوبکننده بزنید.
۴. استفاده از مرطوبکننده مناسب پاییزه
با تغییر فصل، ممکن است لازم باشد نوع مرطوبکننده را از لوسیون سبک به کرم غلیظتر یا مرطوبکننده حاوی روغنهای گیاهی، تغییر دهید.
۵. دستگاه رطوبتساز در خانه
اگر هوای داخل خانهی شما بسیار خشک است، استفاده از یک رطوبتساز میتواند کمک کند تا سطح رطوبت به حد مناسبی برسد (مثلاً حدود ۴۰ تا ۶۰ درصد)
۶. محافظت فیزیکی
- استفاده از لباس نرم و تنپوشهای لطیف، اجتناب از پارچههای خشنی مانند پشم که میتوانند پوست را تحریک کنند
- استفاده از دستکش یا شال هنگام خروج در هوای سرد
- محافظت از لبها با بالم لب مرطوب و فاقد عطر
۷. لایهبندی محصولات مراقبتی
در هر مرحله از مراقبت پوست، از محصولات ملایم استفاده کنید: تونرهای غیر الکلی، سرم مرطوبکننده، سپس کرمهای قفلکننده. این روش کمک میکند که مواد مختلف بهتر جذب شوند.
۸. تغذیه و آبرسانی داخل بدن
آب کافی بنوشید، میوه و سبزی تازه مصرف کنید، مواد غذایی حاوی چربیهای سالم مانند آووکادو، آجیل، ماهیهای چرب را در رژیم بگنجانید. پوست سلامت درونی بدن را هم منعکس میکند.
۹. اجتناب از عوامل تحریککننده
- از محصولات آرایشی یا مراقبتی که حاوی الکل یا عطریات قوی هستند دوری کنید.
- استفاده بیش از حد از لایهبردارها را کاهش دهید. (از لایهبرداری ملایم و نه مکرر استفاده کنید.)
نکات تکمیلی و توصیههای کاربردی
- اگر خشکی پوست خیلی شدید باشد (ترکهای عمیق، خارش زیاد، التهاب)، حتماً به پزشک پوست مراجعه نمایید.
- در نقاط حساس مانند دستها، زانوها و آرنج ممکن است به مرطوبکنندههای قویتر نیاز باشد.
- شب هنگام بخوابیدن، میتوانید چند قطره روغن گیاهی مانند روغن نارگیل یا روغن جوجوبا به مرطوبکنندهتان اضافه کنید (اگر پوست شما به آن حساس نیست).
- تغییرات کوچک ولی مستمر در سبک زندگی میتواند تأثیر زیادی داشته باشد.
