توسط : بزرگسالی همیشه به معنای پایان جوشزدن نیست. بسیاری از خانمها و حتی آقایان در دهه ۲۰، ۳۰ و حتی ۴۰ سالگی هم با آکنه روبهرو میشوند؛ مسئلهای که معمولا ریشه در نوسانات هورمونی آنها دارد. آکنه هورمونی زمانی اتفاق میافتد که سطح آندروژنها یا استروژنها از تعادل طبیعی خارج شود و چربی پوست بیش از حد تولید شود.
در این حالت، منافذ مسدود میشوند و جوشها در قسمتهایی مانند چانه، فک، اطراف دهان و حتی پیشانی ظاهر میشوند. خبر خوب این است که امروزه برای مدیریت و درمان این نوع آکنه، روشهای مختلف و مؤثری مانند تغییرات ساده در سبک زندگی تا درمانهای دارویی و کلینیکی وجود دارد. در ادامه پنج روش مؤثر درمان آکنه هورمونی را میخوانید.
۵ تکنیک مؤثر برای رهایی از جوشهای هورمونی
１. تغییرات سبک زندگی؛ اولین قدم برای کنترل آکنه
بسیاری از افراد قبل از مراجعه به پزشک میتوانند با چند تغییر ساده در سبک زندگیشان، شدت آکنه را کاهش دهند. این تغییرات عبارتند از:
- استفاده از محصولات غیرکومدونزا: محصولات آرایشی و بهداشتی اگر منافذ را ببندند، آکنه تشدید میشود. هنگام خرید، به عباراتی مثل Non-comedogenic، Oil-free یا Non-acnegenic روی بستهبندی توجه کنید.
- اصلاح رژیم غذایی: غذاهای با شاخص گلیسمی بالا مثل برنج سفید، نان سفید، شیرینیها و سیبزمینی، قند خون را ناگهان بالا میبرند و باعث افزایش آندروژنها میشوند. حذف تدریجی این غذاها و جایگزینی آنها با حبوبات، سبزیجات و غلات کامل، میتواند التهاب و چربی پوست را تا حد زیادی کاهش دهد.
- مدیریت استرس: استرس طولانیمدت هورمون کورتیزول را افزایش میدهد و همین موضوع منجر به بالا رفتن آندروژنها و تشدید جوشها میشود.
- ورزش: فعالیت منظم، یوگا، خواب کافی و تنفس عمیق میتواند وضعیت آکنه را بهتر کند.
２. درمانهای بدون نسخه (OTC)؛ راهکارهای خانگی مؤثر
اگر آکنه شما خفیف تا متوسط است، برخی محصولات موجود در داروخانه میتوانند کمککننده باشند. این محصولات عبارتند از:
- آداپالن (Differin): رتینوئیدی ملایم که به باز شدن منافذ، کاهش التهاب و درمان انواع جوشها کمک میکند.
- اسید آزالئیک (Azelex): برای درمان جوش و کاهش لکههای تیره بعد از جوش بسیار مؤثر است.
- بنزوئیل پروکسید (Clearasil): برای از بین بردن باکتری آکنه مناسب است، اما ممکن است پوست را خشک کند. بهتر است با درصد ۲.۵٪ شروع کنید و در صورت نیاز افزایش دهید.
- اسید سالیسیلیک (PanOxyl 2%): موثر در لایهبرداری ملایم، پاکسازی منافذ و درمان جوشهای سرسیاه و سرسفید.
３. درمانهای مکمل؛ گزینههای کمکی برای آکنه هورمونی
برخی افراد از روشهای مکمل نیز استفاده میکنند، اما قبل از مصرف هرکدام حتما باید با پزشک مشورت شود:
- روغن درخت چای و زهر زنبور: اثرات ضعیف اما قابل قبول در کاهش التهاب آکنه، البته با خطر تحریک پوستی داشته است.
- عصاره زرشک خوراکی: در برخی مطالعات برای آکنه متوسط تا شدید مؤثر بوده است.
- مکمل زینک: نتایج متفاوت و در برخی افراد کمککننده بوده است.
- گوگولیپید: عصاره گیاه گوگول که در مواردی همتراز آنتیبیوتیکها عمل کرده است.
- پروبیوتیکهای موضعی یا خوراکی: به کاهش التهاب و تعادل فلور پوستی کمک میکنند.
４. درمانهای دارویی؛ وقتی آکنه شدیدتر میشود
اگر آکنه شما عمقی، کیستیک یا مزمن باشد، مراجعه به پزشک ضروری است. داروهای تجویزی شامل:
- قرصهای ضدبارداری ترکیبی: برای خانمها قرصهای ضد بارداری معمولا خط اول درمان هورمونی هستند و سطح آندروژنها را تنظیم میکنند.
- اسپیرونولاکتون: داروی کاهشدهنده آندروژن که مخصوصا برای زنان بزرگسال بسیار مؤثر است.
- رتینوئیدهای خوراکی و موضعی: بازکننده منافذ و کمککننده در جلوگیری از ایجاد جوش جدید.
- کلاسکوتِرون (Clascoterone): داروی نسبتا جدید و مورد تأیید FDA برای درمان آکنه هورمونی.
- ایزوترتینوئین: گزینه نهایی برای آکنه شدید و کیستیک که به درمانهای دیگر پاسخ نداده است.
- داپسون موضعی (Aczone): برای کاهش باکتری و التهاب در نواحی ملتهب پیشنهاد میشود.
بسیاری از متخصصان برای نتیجه بهتر، ترکیب چند دارو را توصیه میکنند.
５. درمانهای کلینیکی؛ نتایج سریع و عمیقتر
اگر درمانهای خانگی و دارویی کافی نباشد، روشهای کلینیکی میتوانند کمک زیادی کنند. این روشها شامل موارد زیر میشوند:
- تزریق کورتیکواستروئید: برای جوشهای بسیار ملتهب و دردناک با اثرگذاری سریع.
- لایهبرداری شیمیایی: برداشتن سلولهای مرده و چربی اضافه برای جلوگیری از انسداد منافذ.
- درمانهای نوری و لیزر: موثر برای آکنه خفیف تا متوسط، البته با کنترل چربی پوست و کاهش باکتریها.
- جراحی آکنه: استخراج حرفهای کومدونها و ندولها توسط متخصص پوست.
هورمونها چگونه باعث آکنه میشوند؟
تولید چربی پوست تحت تأثیر تعادل دو گروه هورمونی است:
- آندروژنها: افزایش چربی پوست و تشدید آکنه
- استروژنها: کاهش چربی و کنترل سبوم
در دورههایی مثل قاعدگی، بارداری، یائسگی یا قطع و شروع قرصهای ضدبارداری این هورمونها دچار نوسان میشوند و آکنه بروز میکند.
شدت و انواع آکنه هورمونی
انواع آکنه هورمونی:
- سرسفید، سرسیاه، پاپول، پوسچول، ندول و آکنه کیستیک
شدت آکنه هورمونی:
- خفیف: چند جوش پراکنده
- متوسط: جوشهای متعدد به علاوه پوسچولها
- شدید: جوشهای عمقی، ندولار و کیستیک
چه زمانی باید برای آکنههای هورمونی به پزشک مراجعه کنید؟
- اگر بعد از ۸ هفته هیچ بهبودی نداشتید.
- اگر جای جوش یا لکه تیره باقی میماند.
- اگر جوشها دردناک، کیستی یا عمقی هستند.
- یا اگر آکنه باعث کاهش اعتمادبهنفس شده است.
جمعبندی
آکنه هورمونی یکی از شایعترین مشکلات پوستی در بزرگسالان است و معمولا با نوسانات هورمونی ارتباط مستقیم دارد. خوشبختانه راههای زیادی برای کنترل آن وجود دارد که از جمله آنها میتوان به اصلاح سبک زندگی و درمانهای خانگی تا داروهای تخصصی و روشهای کلینیکی اشاره کرد.
اگر آکنه شما خفیف است، معمولا درمانهای ساده کافی هستند؛ اما برای موارد متوسط تا شدید، بهتر است تحت نظر پزشک از درمانهای ترکیبی استفاده شود تا هم جوشها کاهش یابند و هم پوست شفافتر شود.
منبع: verywellhealth
