توسط : رتینول یکی از ترکیبات تاثیرگذار و محبوب مراقبت از پوست است؛ مادهای که اگر درست استفاده شود، میتواند پوست را روشن، جوان و هموارتر کند. با این حال نحوه صحیح استفاده از رتینول هنوز هم برای بسیاری از افراد گیجکننده است، بهخصوص افرادی که تازه قصد دارند آن را وارد روتین پوستی خود کنند.
در این مطلب، تمام نکاتی را که متخصصان پوست درباره شروع و استفاده اصولی از رتینول و رتینوئیدها توصیه میکنند، جمعآوری کردهایم تا بدون نگرانی بتوانید از مزایای این ماده ارزشمند بهرهمند شوید.
رتینول چیست و چگونه عمل میکند؟
رتینول یکی از مشتقات ویتامین A است که در دسته بزرگتری به نام رتینوئیدها قرار میگیرد. این ترکیب نقش مهمی در بازسازی سلولی، بهبود بافت پوست، افزایش کلاژنسازی و درمان آکنه دارد.
مزیت رتینول نسبت به ترکیبات تجویزی قویتر مانند ترتینوئین این است که پیش از فعال شدن باید در پوست تبدیل شود، بنابراین برای اغلب افراد، تحریک کمتری ایجاد میکند و گزینهای مناسب برای شروع محسوب میشود.
مهمترین فواید رتینول
رتینول یک ماده چندکاره است و تقریبا تمام دغدغههای پوستی را هدف قرار میدهد:
- روشن شدن پوست و کاهش کدری: با تنظیم چرخه بازسازی سلولی، رتینول باعث میشود پوست شاداب و یکدستتر به نظر برسد و لکههای سطحی کاهش یابند.
- کاهش خطوط ریز و نشانههای پیری: به عنوان یک آنتیاکسیدان عمل کرده و از پوست در برابر رادیکالهای آزاد محافظت میکند.
- تحریک کلاژنسازی: رتینول تولید کلاژن را افزایش میدهد و در نتیجه استحکام پوست بیشتر و ظاهری جوانتر ایجاد میشود.
- کمک به درمان آکنه: سلولهای مرده و چربی اضافی را کاهش میدهد و از بسته شدن منافذ جلوگیری میکند.
پرسشهای رایج درباره رتینول + پاسخ تخصصی
1. تفاوت رتینول، رتینال و رتینوئیدها چیست؟
رتینوئید نام کلی تمام مشتقات ویتامین A است.
- رتینول: نسخه ملایمتر و بدون نسخه
- رتینال: قویتر از رتینول
- ترتینوئین: شکل فعال اسید رتینوئیک و تنها با نسخه
- ایزوترتینوئین: نسخه خوراکی (راکوتان)
اگر تازهکار هستید، رتینول بهترین نقطه شروع است.
2. از چه سنی استفاده از رتینول را شروع کنیم؟
بهطور کلی:
- ۲۰ تا ۳۰ سالگی: برای پیشگیری از پیری پوست
- نوجوانان: برای درمان آکنه با مشورت پزشک
- ۴۰–۵۰ سالگی: برای بهبود خطوط و شلی پوست
3. چطور استفاده از رتینول را شروع کنیم؟
برای جلوگیری از التهاب و پوستهریزی:
- از کمترین غلظت (۰.۰۱ تا ۰.۰۳٪) شروع کنید.
- فقط بهاندازه یک نخود استفاده کنید.
- ابتدا ۲ شب در هفته مصرف داشته باشید.
- بعد از سازگاری پوست، تعداد دفعات را افزایش دهید.
4. بهترین روش استفاده از رتینول در روتین شبانه
ترتیب پیشنهادی:
- شستوشوی ملایم
- مرطوبکننده (در صورت پوست حساس)
- مقدار کمی رتینول روی کل صورت
- مرطوبکننده دوباره (روش ساندویچی)
5. آیا میتوان همراه رتینول لایهبردار استفاده کرد؟
ترکیب رتینول با لایهبردارهای شیمیایی مثل AHA، BHA، اسید سالیسیلیک، برای بیشتر افراد تحریککننده است. بهترین کار این است که روزهای مصرف رتینول و لایهبردار را جدا کنید.
6. بهترین نوع رتینول برای پوست حساس
فرمولهای رهاسازی تدریجی برای شروع بسیار مناسباند؛ تحریک کم دارند و بهآرامی جذب میشوند.
7. بعد از استفاده از رتینول چه عوارضی ممکن است رخ دهد؟
در هفتههای اول طبیعی است که موارد زیر را تجربه کنید:
- خشکی
- پوستهریزی خفیف
- قرمزی
- حساسیت به نور
اما اگر سوزش شدید یا پوستهریزی زیاد بود، مصرف را کم یا قطع کنید.
8. اگر رتینول را تحمل نکنم چه کنم؟
جایگزینهای مناسب رتینول:
- باکوچیول (ملایم و با اثر شبهرتینول)
- اسید آزلائیک
- نیاسینامید
- اسید لاکتیک با درصد پایین
9. آیا ضدآفتاب هنگام استفاده از رتینول ضروری است؟
بله! کاملا ضروری و غیرقابلچشمپوشی است. رتینول باعث افزایش حساسیت پوست به نور میشود، پس باید روزانه از SPF 30 به بالا استفاده کنید.
10. نقش مرطوبکننده در کنار رتینول چیست؟
رتینول خشککننده است؛ بنابراین مرطوبکننده باید همزمان استفاده شود تا:
- التهاب کمتر شود.
- سد دفاعی پوست تقویت شود.
- پوستهریزی کنترل شود.
روش ساندویچی برای افراد حساس بهترین گزینه شروع است.
11. آیا رتینول را میتوان روی گردن و ناحیه دکلته هم زد؟
بله. اما پوست این ناحیه حساستر است؛ پس:
- کمتر استفاده کنید.
- ابتدا مرطوبکننده بزنید.
- از رتینولهای مخصوص گردن استفاده کنید.
12. چه ترکیباتی را نباید همراه با رتینول استفاده کرد؟
ترکیبات پرریسک در کنار رتینول عبارتند از:
- ویتامین C (بهتر است صبح مصرف شود)
- اسید سالیسیلیک
- AHA و BHA
- گلیکولیک اسید
ترکیبات کاملا بیخطر:
- هیالورونیک اسید
- نیاسینامید
- سرامیدها
13. چه زمانی نتایج رتینول را میبینیم؟
- بهبود بافت و روشن شدن: ۶–۱۲ هفته
- کاهش چینوچروک و سفتی پوست: ۳–۶ ماه
صبور باشید؛ اثر رتینول تدریجی اما واقعی است.
14. اگر استفاده از رتینول را متوقف کنیم چه میشود؟
پوست بدتر نمیشود، اما:
- سرعت بازسازی کاهش مییابد.
- خطوط ریز دوباره ظاهر میشوند.
- کلاژنسازی کمتر میشود.
- لکهها ممکن است بیشتر دیده شوند.
بهترین نتیجه زمانی است که استفاده مداوم داشته باشید.
15. آیا رتینول در دوران بارداری مجاز است؟
خیر. رتینوئیدهای موضعی و خوراکی در دوران بارداری توصیه نمیشوند.
جایگزینهای بیخطرتر:
- باکوچیول
- آزلائیک اسید
- نیاسینامید
- اسید لاکتیک درصد پایین
همیشه قبل از مصرف با پزشک مشورت کنید.
جمعبندی
رتینول یکی از موثرترین ترکیبات ضدپیری و بهبوددهنده پوست است، اما فقط زمانی بهترین نتیجه را میدهد که بهدرستی و مرحلهبهمرحله استفاده شود. با شروع آهسته، استفاده منظم از مرطوبکننده و رعایت نکات ضروری (بهویژه ضدآفتاب)، میتوانید از نتیجههای شگفتانگیز آن بهرهمند شوید.
منبع: vogue