توسط : خشکی ساقه مو در حالی که پوست سر چرب است، یکی از مشکلات شایع و در عین حال گیجکنندهای است که بسیاری از افراد، مخصوصا در فصل پاییز آن را تجربه میکنند. شاید برای شما هم پیش آمده باشد که با وجود شستن مداوم موها، ریشهها خیلی زود چرب میشوند اما ساقه و نوک موها زبر، خشک و شکنندهاند.
این وضعیت هم بر ظاهر و حالت موها تأثیر میگذارد و هم میتواند نشانهای از عدم تعادل در بدن یا سبک مراقبت اشتباه باشد. در این مطلب، بهصورت کامل بررسی میکنیم که چرا ممکن است همزمان پوست سر چرب و موهای خشک داشته باشیم و چطور میتوان این وضعیت را با روشهای علمی و طبیعی برطرف کرد.
دلایل اصلی خشکی مو با وجود چربی پوست سر
ترکیب چربی در ریشه و خشکی در انتهای مو معمولاً نتیجهی عملکرد ناهماهنگ غدد چربی و آسیب به ساختار مو است. در ادامه به مهمترین دلایل آن اشاره میکنیم:
1. تولید چربی کافی اما توزیع نامناسب آن در طول مو
غدد چربی پوست سر وظیفه دارند چربی طبیعی (سبوم) را تولید کنند تا موها نرم و براق بمانند. اما گاهی این چربی بهدرستی در طول ساقه مو پخش نمیشود.
در موهای بلند یا فر، چربی مسیر طولانیتری برای رسیدن به نوک مو دارد و در این میان، عواملی مثل شستوشوی زیاد یا استفاده از شامپوهای قوی، مانع توزیع آن میشوند. نتیجه داشتن ریشه چرب و انتهای خشک است.
2. شامپوها و محصولات آسیبرسان
استفاده از شامپوهای حاوی سولفات یا مواد ضدشوره قوی، چربی طبیعی ساقه مو را از بین میبرد. در واکنش به این خشکی، پوست سر چربی بیشتری ترشح میکند. از طرفی استفاده مکرر از اتو مو، سشوار داغ و رنگ مو، باعث از بین رفتن رطوبت درون تار مو میشود و شکنندگی را افزایش میدهد.
3. تغذیه نامناسب و کمبود ویتامینها
بدن برای داشتن موهای سالم به مواد مغذی خاصی نیاز دارد. کمبود ویتامینهای گروه B، بیوتین، امگا ۳، روی و پروتئین از مهمترین دلایل ضعف ساقه مو است. در مقابل، رژیم غذایی پر از قند و چربیهای ناسالم میتواند ترشح سبوم را بیشتر کند و پوست سر را چربتر نشان دهد، در حالی که ساقه مو همچنان خشک باقی میماند.
4. استرس و تغییرات هورمونی
هورمونها تأثیر مستقیمی بر سلامت مو دارند. در دوران بلوغ، بارداری یا حتی استرس شدید، تعادل هورمونی بدن بهم میریزد. افزایش هورمون کورتیزول (هورمون استرس) باعث تحریک غدد چربی و در نتیجه افزایش چربی کف سر میشود، در حالی که رطوبت ساقه مو کاهش مییابد.
5. واکنش جبرانی پوست سر خشک
گاهی پوست سر در اصل خشک است، اما چون غدد چربی بیشفعال میشوند، تصور میکنیم پوست چرب است. در واقع، بدن سعی دارد خشکی پوست را با ترشح چربی جبران کند، اما این چربی به ساقه مو نمیرسد و موها همچنان خشک میمانند.
دیدگاه طب سنتی درباره چربی کف سر و خشکی مو
در طب سنتی ایرانی، این حالت معمولاً نشانهای از غلبهی سردی و خشکی در بدن است. در فصل پاییز، بدن رطوبت خود را از دست میدهد و جریان خون در پوست و مو کمتر میشود. در نتیجه، چربی در ریشه تجمع پیدا میکند اما ساقه و نوک موها خشک میشوند.
از دیدگاه حکمای طب سنتی، این مسئله نشانهای است از آغاز یک بیتعادلی در بدن که اگر نادیده گرفته شود، ممکن است به بقیه اعضا مثل کبد یا معده هم سرایت کند. به همین دلیل اصلاح تغذیه، خواب منظم، مصرف غذاهای گرم و مرطوب و کاهش استرس اهمیت زیادی دارد.
راهکارهای مؤثر برای درمان خشکی مو و کنترل چربی کف سر
هدف اصلی درمان، برقراری تعادل بین چربی پوست سر و رطوبت ساقه مو است. در ادامه چند راهکار علمی و طبیعی را معرفی میکنیم:
1. انتخاب شامپو و نرمکننده مناسب
- از شامپوهای بدون سولفات و ملایم استفاده کنید تا پوست سر تحریک نشود.
- شستوشوی مو را به ۲ تا ۳ بار در هفته محدود کنید.
- شامپو را فقط روی ریشه بزنید و اجازه دهید کف به ساقه برسد؛ سپس با نرمکننده مخصوص موهای خشک، ساقه و نوک مو را آبرسانی کنید.
- نرمکنندههای حاوی روغن آرگان، جوجوبا یا نارگیل انتخابهایی عالی هستند.
2. کاهش آسیب حرارتی و مکانیکی
- از حرارت مستقیم و بالا هنگام سشوار یا اتو پرهیز کنید.
- پیش از حرارت دادن، از اسپری محافظ حرارتی مو استفاده کنید.
- موها را با حوله میکروفایبر یا تیشرت نخی خشک کنید تا اصطکاک و شکستگی کمتر شود.
- در صورت رنگ یا دکلره مکرر، از ماسکهای ترمیمی استفاده کنید.
3. اصلاح تغذیه و مصرف مکملها
- رژیم غذایی متعادل و غنی از مواد مغذی، راز سلامت مو است.
- مصرف ماهی، گردو، تخممرغ، سبزیجات برگدار، دانه چیا و آووکادو را افزایش دهید.
- در صورت نیاز، با نظر پزشک از مکملهای بیوتین، روی و ویتامین B5 استفاده کنید.
- مصرف نوشیدنیهای قندی و غذاهای فرآوریشده را کاهش دهید.
4. کنترل استرس و سلامت هورمونی
- مدیریت استرس یکی از عوامل مهم برای کنترل ترشح چربی است.
- فعالیتهایی مثل یوگا، مدیتیشن، پیادهروی و خواب کافی به حفظ تعادل هورمونی کمک میکند.
- اگر چربی سر بیش از حد یا ریزش مو دارید، ممکن است نیاز به بررسی تیروئید و هورمونها باشد.
5. درمانهای خانگی و طبیعی
- ماساژ هفتگی ساقه مو با روغن نارگیل یا زیتون ولرم به مدت ۲۰ تا ۳۰ دقیقه، باعث آبرسانی و نرمی موها میشود.
- برای کنترل قارچ و چربی پوست سر، از شامپوهای حاوی کتوکونازول یا عصاره درخت چای استفاده کنید.
- در طب سنتی، نوشیدن دمنوشهای گلگاوزبان، بابونه یا شیرینبیان و مصرف غذاهای مرطوب مثل آش جو و سوپ سبزیجات توصیه میشود.
جمعبندی
خشکی مو در کنار چربی کف سر، یک مشکل ترکیبی است که به دلایل مختلفی از جمله سبک زندگی، تغذیه، استرس و استفاده از محصولات نادرست ایجاد میشود. با درک علتها و اجرای راهکارهای گفتهشده، میتوانید این تعادل را بازیابید و موهایی نرم، سالم و درخشان داشته باشید.
اگر با رعایت نکات فوق هنوز احساس میکنید موهایتان بهبود نیافته، بهتر است به متخصص پوست و مو مراجعه کنید تا علتهای زمینهای مانند اختلالات هورمونی یا قارچهای پوستی بررسی شود.
منبع: ایلنا
