پوست ما یک ارگان پویا و هوشمند است؛ مدام با محیط ارتباط دارد و به تغییرات دمایی و رطوبتی واکنش نشان میدهد. به همین دلیل است که با شروع فصلهای جدید، بسیاری از افراد ناگهان متوجه میشوند که پوستشان خشک، چرب، حساس یا حتی مستعد آکنه شده است.
اگرچه تغییرات فصلی غیرقابلاجتناباند، اما با شناخت دقیق این فرآیند و تنظیم روتین مراقبت از پوست، میتوان از بروز مشکلهای پوستی جلوگیری کرد و در تمام سال پوستی سالم و متعادل داشت.
در این مقاله یک بررسی جامع و علمی اما قابلفهم از این موضوع ارائه میدهیم و سپس بهترین راهکارهای مراقبت از پوست برای هر فصل را معرفی میکنیم.
چرا پوست با تغییر فصلها تغییر میکند؟
هر فصل الگوی خاصی از دما، رطوبت، میزان تابش نور خورشید و شرایط محیطی دارد. پوست شما به عنوان خط دفاعی بدن، دائماا تلاش میکند خود را با این تغییرات هماهنگ کند. این تلاش مداوم، خود را در قالب مشکلاتی مثل خشکی، چربی بیش از حد، حساسیت، قرمزی، پوستهپوسته شدن یا افزایش آکنه نشان میدهد.
مهمترین عوامل تاثیرگذار بر تغییرات پوستی فصلی:
- نوسانات رطوبت محیط
- افزایش یا کاهش دمای هوا
- تغییرات جریان باد
- استفاده از سیستم گرمکننده یا تهویه
- میزان تعریق
- میزان قرار گرفتن در معرض آفتاب
- تغییر سبک تغذیه (مثلا غذای سنگینتر در زمستان)
بهویژه زمانی که از محیط سرد بیرون وارد فضای گرم و خشک داخل خانه میشوید، پوست باید خودش را با دو اکوسیستم متفاوت هماهنگ کند. همین جابهجایی بهظاهر ساده، یکی از اصلیترین دلایل تحریک و خشکی فصلی پوست است.
تاثیر سیستم گرمایش مرکزی و دوش آب داغ بر پوست
با شروع روزهای سرد، معمولا سیستم گرمایش مرکزی روشن میشود. اگرچه گرما حس راحتی ایجاد میکند، اما هوا را بهشدت خشک میکند و این خشکی مستقیما روی پوست اثر میگذارد.
اثرات گرمایش داخلی بر پوست:
- کاهش شدید رطوبت محیط
- ایجاد حس کشیدگی و خشکی
- پوستهپوسته شدن
- تشدید خطوط ریز
- تحریک و قرمزی
- ترک خوردن لبها و دستها
دوش آب داغ نیز اوضاع را بدتر میکند؛ زیرا چربیهای محافظ پوست را سریعتر از بین میبرد و سد محافظتی پوست را مختل میکند.
وضعیت پوست با ورود به پاییز و زمستان: وقتی هوا سرد و خشک میشود
هنگامی که تابستان جای خود را به پاییز میدهد، رطوبت محیط کاهش پیدا میکند و دما به مرور پایین میآید. این تغییرات در زمستان شدیدتر میشوند و پوست فرصت کافی برای تطبیق ندارد.
پیامدهای هوای سرد بر پوست:
- کمآبی
- پوستهپوسته شدن
- افزایش خشکی و حساسیت
- احتمال التهاب، سوزش یا خارش
- ترک خوردن نواحی در معرض هوا
- افزایش آکنه به دلیل تجمع سلولهای مرده و چربی
اگر پوست شما پیشزمینهای مثل آکنه، روزاسه یا اگزما داشته باشد، تغییرات فصلی این مشکلات را تشدید میکنند.
چگونه در پاییز و زمستان از پوست مراقبت کنیم؟
پوست هر فرد متفاوت است، اما یک اصول کلی وجود دارد که برای بیشتر افراد مناسب خواهد بود.
1. پاککننده ملایم انتخاب کنید
در زمستان از شویندههای قوی، فومی و خشککننده دوری کنید. پاککنندههای کرمی، میسلار یا ژلی ملایم، سد پوستی را بهتر حفظ میکنند.
2. لایهبرداری آرامتر و اصولی
لایهبردارهای فیزیکی (اسکرابها) ممکن است در هوای سرد باعث زبری یا التهاب شوند. بهتر است از لایهبردارهای شیمیایی ملایم مثل لاکتیک اسید یا سالیسیلیک اسید با درصد پایین استفاده کنید.
3. مرطوبکننده غلیظتر
در این فصل محصولاتی با بافت کرمی یا بالم بهتر جواب میدهند.
اگر پوست خشک دارید، به دنبال موادی مانند:
- سرامیدها
- اسیدهای چرب
- کلسترول
- هیالورونیک اسید
باشید تا سد پوستتان ترمیم شود.
4. استفاده از سرمهای آبرسان
سرمهای حاوی هیالورونیک اسید، گلیسرین یا اسید پلیگلوتامیک، پوست را بهخوبی آبرسانی میکنند و از خشکی لکهای جلوگیری میکنند.
5. کرم دست، لببالمر و بادی باتر
این محصولات برای نواحی خشکشونده مثل دستها، آرنج، زانو، لبها و مچ پا ضروری هستند.
6. کوتاه کردن زمان دوش و کاهش دمای آب
این تغییر کوچک، شدت خشکی پوست را بهطور چشمگیری کاهش میدهد.
وضعیت پوست با تغییر فصل از سرد به گرم: بهار و افزایش رطوبت
با نزدیک شدن بهار، هوا گرم و مرطوبتر میشود. در این دوره معمولا افراد احساس میکنند پوستشان:
- چربتر شده
- سنگینتر یا کدر به نظر میرسد
- سریعتر جوش میزند
- منافذ ظاهر بازتری پیدا کردهاند
افزایش تعریق و ترشح سبوم نیز شرایط را برای بروز آکنه فراهم میکند.
مراقبت از پوست در بهار و تابستان
- مرطوبکننده سبکتر انتخاب کنید: در این فصلها لازم نیست محصولات خیلی سنگین مصرف کنید. ژلکرمها انتخابهای مناسبی هستند.
- پاککننده کنترلکننده چربی: محصولاتی که حاوی سالیسیلیک اسید یا مواد ماتکننده هستند، از براق شدن بیش از حد پوست جلوگیری میکنند.
- لایهبرداری منظم اما ملایم: در این زمان پوست ممکن است سریعتر کدر شود، بنابراین لایهبرداری شیمیایی سبک هفتگی مفید است.
- استفاده از ویتامین C: این ویتامین در بهار و تابستان اهمیت بیشتری دارد چون:
- از ایجاد لک جلوگیری میکند.
- پوست را روشنتر میکند.
- از کلاژن محافظت میکند.
- اثر ضدآفتاب را تقویت میکند.
- آرایش سبکتر و نانوکمدوژنیک: از محصولات سنگین و چرب که باعث گرفتگی منافذ میشوند دوری کنید و سراغ کرمپودرهای سبک یا CC/BB کرمها بروید.
- استفاده جدی از ضدآفتاب: حتی در روزهای ابری نیز باید از SPF مناسب (حداقل ۳۰) استفاده شود. در تابستان به دلیل قرارگیری طولانیمدت در آفتاب، محافظت پوست اهمیت دوچندان پیدا میکند.
- کاهش دوش آب داغ حتی در تابستان: دوش طولانی چه در زمستان و چه تابستان میتواند سد پوستی را ضعیف کند و خشکی و التهاب ایجاد کند.
چگونه پوست را در تمام فصلها سالم نگه داریم؟
اگر بدانیم هر فصل چه تاثیری بر پوست میگذارد، میتوانیم خیلی زودتر از بروز مشکلات پیشگیری کنیم. تنظیم روتین فصلی هم از خشکی، چربی یا آکنه جلوگیری میکند و هم کمک میکند پوست عملکرد طبیعی خود را حفظ کند و همیشه شفاف و سالم بماند.
خلاصه راهکارهای طلایی:
- زمستان: رطوبترسانی بیشتر، شوینده ملایمتر، مرطوبکننده قویتر.
- تابستان: سبکتر کردن روتین، کنترل چربی، افزایش محافظت در برابر آفتاب.
- همیشه: دوش کوتاهتر، تغذیه سالم، نوشیدن بهاندازه آب، و محافظت از سد پوستی.
با رعایت این نکات، پوست شما میتواند در تمام سال متعادل بماند، بدون اینکه تسلیم تغییرات ناگهانی آبوهوا شود.
منبع: cambridgelaserclinic









