توسط : بچهدار شدن فقط زندگی مادر را متحول نمیکند؛ پدر نیز دچار تغییرات عمیق جسمی و روحی میشود. اغلب تصور میکنیم تنها زنان بعد از زایمان تحت تأثیر قرار میگیرند، اما تحقیقات نشان میدهد مردان هم پس از تولد فرزند دچار تغییرات هورمونی، احساسی و رفتاری میشوند.
در این مقاله بررسی میکنیم که چرا رفتار شوهر بعد از بچهدار شدن تغییر میکند، چه اتفاقی در بدن و ذهن او میافتد و چگونه میتوان با درک این فرآیند، رابطهای صمیمی و آرامتر ساخت.
تغییر رفتار شوهر بعد از بچه دار شدن؛ نتیجه تغییرات هورمونی
تولد نوزاد برای مردان نیز آغاز دورهای از تغییرات فیزیولوژیک است. بدن مردانی که به تازگی پدر شدهاند، خود را با شرایط جدید وفق میدهد و سطح برخی هورمونها تغییر میکند تا آنها را برای نقش پدری آماده سازد.
1. کاهش تستوسترون؛ تمرکز بیشتر بر خانواده
هورمون تستوسترون معمولاً با انرژی، رقابتجویی و میل جنسی در ارتباط است. پس از تولد فرزند، سطح تستوسترون در مردان تا حدود ۳۰ تا ۳۵ درصد کمتر میشود. این کاهش، نوعی سازگاری طبیعی است تا پدر از رفتارهای ماجراجویانه و رقابتی فاصله بگیرد و توجه بیشتری به خانه و خانواده نشان دهد.
پدرانی که سطح تستوسترون پایینتری دارند، معمولاً صبورترند، زمان بیشتری با کودک میگذرانند و حمایت عاطفی بیشتری از همسرشان ارائه میدهند. این تغییر باعث میشود ارتباط زناشویی پایدارتر و جوّ خانوادگی آرامتر شود.
2. افزایش اکسیتوسین؛ شکلگیری پیوند عاطفی با کودک
اکسیتوسین یا همان هورمون عشق پس از تولد فرزند در مردان نیز افزایش پیدا میکند. تماس پوستی با نوزاد، بازی کردن یا در آغوش گرفتن او، میزان اکسیتوسین را بالا میبرد و احساس صمیمیت و وابستگی بین پدر و فرزند را تقویت میکند. این هورمون به مردان کمک میکند تا در فرآیند تربیت فرزند مهربان، آرام و درگیرتر باشند.
3. پرولاکتین و وازوپرسین؛ بیدار شدن غریزه مراقبت
هورمون پرولاکتین که در مادران برای شیردهی بیشتر میشود، در مردان نیز بالا میرود و حس مراقبت و دلسوزی را تقویت میکند. از طرفی، تغییر در سطح وازوپرسین باعث میشود مردان احساس وفاداری و مسئولیتپذیری بیشتری نسبت به خانواده پیدا کنند. این تغییرات معمولاً از اواخر دوران بارداری شروع شده و تا چند ماه پس از زایمان ادامه دارد.
تغییرات مغزی و رفتاری پدران بعد از بچه دار شدن
جالب است بدانید که مغز مردان هم پس از تولد فرزند دستخوش تغییرات واقعی میشود. اسکنهای مغزی نشان دادهاند که بخشهایی از مغز مرتبط با دلبستگی، همدلی و واکنش به نیازهای کودک فعالتر میشوند.
رشد نواحی مربوط به همدلی
با افزایش فعالیت این بخشها، شوهر نسبت به احساسات همسر و فرزند حساستر میشود. ممکن است پیش از این فردی آرام یا بیتفاوت به نظر برسد، اما پس از تولد کودک ناگهان به مراقبت، جزئیات و احساسات توجه بیشتری نشان دهد.
او ممکن است سریعتر به گریه نوزاد واکنش نشان دهد، در کارهای خانه مشارکت کند و نسبت به وضعیت روحی همسر خود همدلتر شود.
تغییر در اولویتها و سبک زندگی
بسیاری از مردان دیگر علاقهای به تفریحات شبانه یا وقتگذرانی طولانی بیرون از خانه ندارند. این رفتار معمولاً نشانه بیعلاقگی نیست، بلکه نتیجه طبیعی تغییرات در مغز و هورمونها است.
آنها ترجیح میدهند در خانه بمانند، زمان خود را با خانواده بگذرانند و امنیت بیشتری احساس کنند. این تحولات ممکن است برای همسر در ابتدا عجیب باشد، اما در واقع نشاندهنده ورود شوهر به مرحله بلوغ پدرانه است.
افسردگی پس از زایمان در مردان؛ واقعیتی کمتر شناخته شده
اگرچه بیشتر درباره افسردگی پس از زایمان در زنان شنیدهایم، اما حدود ۱۰ درصد از مردان نیز با نوعی از آن دست و پنجه نرم میکنند. افسردگی پس از زایمان در مردان معمولاً به دلیل کمبود خواب، فشار مالی، احساس مسئولیت سنگین و تغییرات هورمونی بروز میکند.
نشانههای افسردگی پس از زایمان در مردان
- احساس خستگی و بیحوصلگی مداوم
- بیعلاقگی به کارها یا روابط خانوادگی
- تحریکپذیری و پرخاشگری
- دوری از همسر یا نوزاد
- کاهش تمرکز و اضطراب زیاد
اگر این علائم بیش از دو هفته طول بکشند، بهتر است از یک روانشناس یا مشاور خانواده کمک گرفته شود.
راهکارهای مقابله با افسردگی پس از زایمان در مردان
- گفتوگو با همسر: صحبت کردن درباره استرسها، احساسات و نگرانیها باعث تخلیه روانی میشود.
- تقسیم مسئولیتها: همکاری در نگهداری از نوزاد، فشار را از دوش هر دو طرف کم میکند.
- ورزش منظم: حتی ۲۰ دقیقه پیادهروی روزانه میتواند روحیه را به طور چشمگیری بهبود دهد.
- خواب کافی: خواب کم دشمن تعادل روحی است، پس بهتر است برنامه استراحت با هم هماهنگ شود.
چگونه با تغییر رفتار شوهر بعد از بچه دار شدن برخورد کنیم؟
گاهی همسران از تغییر رفتار شوهرشان شگفتزده میشوند. ممکن است او آرام و ساکتتر یا برعکس، حساس و زودرنجتر شده باشد. در این شرایط قضاوت زودهنگام درست نیست. باید درک کنیم که بدن و ذهن او نیز در حال سازگاری با دنیای جدید است.
چند نکته مهم برای درک بهتر همسر در این دوران وجود دارد:
- از او بابت تلاش و حمایتهایش تشکر کنید.
- به او فرصت دهید تا با نقش جدیدش سازگار شود.
- گفتوگو را جایگزین سکوت یا انتقاد کنید.
- گاهی زمان تنهایی برایش در نظر بگیرید تا انرژیاش را بازیابد.
جمعبندی
تغییر رفتار شوهر بعد از بچه دار شدن یک فرآیند طبیعی و مثبت است. کاهش تستوسترون، افزایش اکسیتوسین و تحولات مغزی، همه به مرد کمک میکنند تا از یک شریک، به پدری دلسوز و همراه تبدیل شود. با شناخت این تغییرات، زوجها میتوانند از سوءتفاهمها جلوگیری کنند، رابطهشان را عمیقتر سازند و دوران پس از تولد فرزند را به یکی از شیرینترین فصلهای زندگیشان تبدیل کنند.
