توسط : شاید برای شما هم اتفاق افتاده باشد که در جمعی، دو نفری را ببینید که از نظر چهره یا رفتار به قدری شبیه یکدیگرند که باورش سخت است. این پدیده در میان زوجها بسیار دیده میشود و محققان روانشناسی دلایل مختلفی برای آن مطرح کردهاند. علاوه بر انتخاب آگاهانه، عوامل ناخودآگاه و اجتماعی موجب میشود افراد از لحاظ ظاهری و سبک زندگی با شریک زندگی خود همگرا شوند. در این مقاله ۹ دلیل اصلی شباهت زوجها را با تکیه بر یافتههای پژوهشی معرفی میکنیم.
۹ دلیل اصلی شباهت زوجها به یکدیگر
１. تعصبات درون گروهی
تعصبات درون گروهی به این معناست که افراد تمایل دارند با کسانی ارتباط عاطفی برقرار کنند که به لحاظ نژادی، فرهنگی یا اجتماعی شبیه خودشان هستند. این گرایش ناخودآگاه باعث میشود احتمال تشکیل رابطه با فردی که ویژگیهای ظاهری یا فرهنگی مشترک دارد افزایش پیدا کند.
２. خودپرستی ضمنی
در سطح ناخودآگاه، انسانها به اشکال و چهرههایی جذب میشوند که بخشی از ویژگیهای خودشان را دارند. آزمایشهای مختلف نشان داده که وقتی چهرههای خود فرد با چهره شریک ترکیب میشود، جذابیت تصویر حاصل بیش از حالتی است که شباهتی به خود فرد نداشته باشد. این گرایش پنهان باعث میشود زوجها گاهی شبیه خویشاوندان نزدیک ظاهر شوند.
３. اثر آشنایی
اثر آشنایی میگوید هر چه بیشتر در معرض یک محرک قرار بگیریم، تمایل بیشتری به آن پیدا میکنیم. وقتی مدام ویژگیهای صورت یا اندام شریک زندگی را میبینیم، مغز آن را آسانتر پردازش میکند و همین سهولت پردازش به معنای «خوشایند» بودن است. تکرار قرار گرفتن در معرض چهرهای خاص میتواند درک جذابیت را افزایش دهد و شباهت ظاهری را برجسته کند.
４. نظریه بازی
نظریه بازی در انتخاب شریک میگوید افراد سعی میکنند تعادلی بین «انتخاب بهترینها» و «انتخاب افراد شبیه خود» برقرار کنند. وقتی همه به دنبال جذابترین گزینه باشند، هیچکس نمیتواند برنده شود. بنابراین جذب کسانی که از لحاظ ظاهری یا اجتماعی در سطح خودشان هستند، نوعی نقطه تعادل به شمار میآید.
５. نقشگیری جنسی
از دوران کودکی، الگوهای جنسی در ذهن شکل میگیرد و والدین بهعنوان اولین مدلهای عاطفی و رفتاری شناخته میشوند. این پدیده که به «نقشگیری جنسی» معروف است، باعث میشود الگوی جذابیت در شریک آینده تا حدی شبیه ویژگیهای والدین باشد.
６. صمیمیت عاطفی با والدین
کسانی که رابطه عاطفی نزدیکتری با یکی از والدین داشتهاند، معمولاً به چهرههایی شبیه همان والد گرایش پیدا میکنند. تحقیقات نشان داده زنانی که صمیمیت بیشتری با پدرشان تجربه کردهاند، معمولاً مردانی را میپسندند که از نظر ظاهری به پدرشان شباهت دارند.
７. قضاوتهای اجتماعی مشابه
ارزیابی دیگران از شخصیت و رفتار ما با ظاهر ما گره خورده است. وقتی دو نفر از لحاظ چهره مشابه باشند، دیگران احتمالاً آنها را از نظر شخصیتی نیز شبیه هم تلقی میکنند. این قضاوتهای اجتماعی مشترک، خود باعث پیوند عاطفی بیشتر و شناخت متقابل میشود.
８. تطابق با تیپ بدنی
فراتر از ویژگیهای صورت، نوع اندام، قد و وزن نیز میان همسران شباهت قابل ملاحظهای دارد. این تطابق ممکن است ناشی از سبک زندگی مشترک مانند عادات غذایی یا فعالیت ورزشی یکسان باشد و کمکم همسران را از نظر فیزیکی نیز به هم نزدیک کند.
９. تقلید همدلانه
زوجهایی که رابطه عاطفی عمیقی دارند، به مرور حالتهای چهره، لحن صدا و حتی الگوهای حرکتی یکدیگر را تقلید میکنند. این فرآیند همدلانه با تکرار حرکات و حالتهای مشابه، باعث میشود خطوط صورت و چینوچروک زوجها در گذر زمان به یکدیگر شباهت پیدا کند.
نتیجهگیری
شباهت زوجها پدیدهای چندبعدی است که ترکیب ترجیحات ناخودآگاه، تأثیرات اجتماعی و سبک زندگی مشترک در شکلگیری آن نقش دارد. از تعصبات درون گروهی و خودپرستی ضمنی تا تقلید همدلانه، هر یک از این عوامل به نحوی زوجها را به سمت همگرا شدن هدایت میکنند. درک این دلایل میتواند به بهبود روابط عاطفی و افزایش همدلی میان زوجها کمک کند.
