توسط : دهانشویهها یکی از محبوبترین محصولات برای حفظ بهداشت دهان و دندان هستند. این محصولات باعث خوشبو شدن نفس میشوند، باکتریها را کاهش میدهند و به سلامت لثهها کمک میکنند. اما آیا مصرف بیش از حد دهانشویه میتواند به دندانها آسیب برساند؟ پاسخ این است که بله، استفاده نادرست یا بیش از حد از برخی دهانشویهها میتواند عوارضی برای دندانها و لثهها داشته باشد. در این مقاله، با بررسی عوارض احتمالی مصرف زیاد دهانشویه و راههای استفاده صحیح از آن، به شما کمک میکنیم تا انتخابهای بهتری برای سلامت دهان خود داشته باشید.
دهانشویه چیست و چگونه کار میکند؟
دهانشویهها محصولاتی مایع هستند که برای شستشوی دهان، کاهش باکتریها، خوشبو کردن نفس و گاهی درمان مشکلات لثه استفاده میشوند. برخی از آنها حاوی موادی مانند فلوراید برای تقویت مینای دندان یا کلرهگزیدین برای کاهش التهاب لثه هستند. با این حال، ترکیبات شیمیایی موجود در برخی دهانشویهها، به خصوص در صورت استفاده بیش از حد، میتوانند اثرات منفی بر دندانها و لثهها داشته باشند.
عوارض مصرف زیاد دهانشویه بر دندانها
مصرف بیش از حد یا نادرست دهانشویه میتواند مشکلات زیر را ایجاد کند:
۱. ایجاد لکه روی دندانها
برخی دهانشویهها، مخصوصا مواردی که حاوی کلرهگزیدین گلوکونات هستند، میتوانند باعث ایجاد لکههای قهوهای یا زرد روی دندانها شوند. این ماده که اغلب برای درمان بیماریهای لثه استفاده میشود، در صورت مصرف طولانیمدت یا بدون تجویز دندانپزشک، به مینای دندان میچسبد و رنگ آن را تغییر میدهد. این لکهها معمولا با جرمگیری حرفهای برطرف میشوند، اما پیشگیری بهتر از درمان است.
۲. فرسایش مینای دندان
دهانشویههای اسیدی یا حاوی الکل میتوانند مینای دندان را ضعیف کنند. مینای دندان لایه محافظ خارجی دندان است و فرسایش آن باعث حساسیت دندانها، پوسیدگی و آسیبپذیری بیشتر در برابر لکهها میشود. اگر از دهانشویههای الکلی بهطور مداوم استفاده کنید، ممکن است بهمرور زمان مینای دندان شما آسیب ببیند.
۳. خشکی دهان
دهانشویههای حاوی الکل میتوانند باعث خشکی دهان شوند، زیرا الکل رطوبت طبیعی دهان را کاهش میدهد. کمبود بزاق خطر پوسیدگی دندان و بیماریهای لثه را افزایش میدهد، زیرا بزاق نقش مهمی در شستشوی باکتریها و خنثی کردن اسیدها دارد. خشکی دهان همچنین میتواند باعث بوی بد دهان شود، که دقیقاً برخلاف هدف استفاده از دهانشویه است.
۴. تحریک لثهها و بافتهای دهان
استفاده بیش از حد از دهانشویههای قوی یا حاوی مواد شیمیایی خطرناک و آسیبزا ممکن است لثهها و بافتهای دهان را تحریک کند. این تحریک میتواند به التهاب، قرمزی یا حتی زخمهای کوچک منجر شود. افرادی با لثههای حساس باید از دهانشویههای ملایم و بدون الکل استفاده کنند.
۵. اختلال در تعادل باکتریهای دهان
دهانشویههای ضدباکتری قوی میتوانند باکتریهای مفید دهان را نیز از بین ببرند. این باکتریها به حفظ تعادل میکروبی دهان کمک میکنند. از بین رفتن آنها ممکن است خطر عفونتهای قارچی مانند برفک دهان را افزایش دهد.
چه نوع دهانشویهای برای شما مناسب است؟
برای جلوگیری از عوارض، انتخاب دهانشویه مناسب اهمیت زیادی دارد. در ادامه چند نکته برای انتخاب صحیح آورده شده است:
- دهانشویههای بدون الکل: این نوع دهانشویهها برای استفاده روزانه مناسبتر هستند، زیرا خطر خشکی دهان و تحریک لثه را کاهش میدهند.
- دهانشویههای حاوی فلوراید: این محصولات به تقویت مینای دندان کمک میکنند و برای پیشگیری از پوسیدگی مناسباند.
- دهانشویههای درمانی: اگر برای بیماری لثه یا مشکل خاص از دهانشویههایی مانند کلرهگزیدین استفاده میکنید، حتماً طبق دستور دندانپزشک عمل کنید و مدت استفاده را محدود کنید.
- دهانشویههای طبیعی: برخی دهانشویههای گیاهی یا حاوی عصارههای طبیعی مانند آلوئهورا یا نعناع میتوانند گزینهای ملایم باشند.
چگونه از دهانشویه بهدرستی استفاده کنیم؟
برای کاهش عوارض و بهرهمندی از فواید دهانشویه، این نکات را رعایت کنید:
- مصرف متعادل: معمولاً استفاده از دهانشویه یک یا دو بار در روز کافی است. بیش از این مقدار توصیه نمیشود.
- دستورالعمل را بخوانید: هر دهانشویه دستورالعمل خاصی دارد. برخی نیاز به رقیق کردن با آب دارند و برخی باید برای مدت مشخصی در دهان بمانند.
- بعد از مسواک زدن: دهانشویه را بعد از مسواک زدن و نخ دندان کشیدن استفاده کنید تا اثربخشی آن بیشتر شود.
- اجتناب از خوردن و آشامیدن: تا ۳۰ دقیقه پس از استفاده از دهانشویه، چیزی نخورید یا ننوشید تا مواد فعال آن اثر کنند.
- مشورت با دندانپزشک: اگر بیماری لثه یا حساسیت دندانی دارید، قبل از انتخاب دهانشویه با دندانپزشک مشورت کنید.
عوامل دیگر که به دندانها آسیب میرسانند
علاوه بر دهانشویه، عوامل دیگری نیز میتوانند به زردی یا آسیب دندانها منجر شوند:
- نوشیدنیهای رنگی: قهوه، چای و نوشابههای گازدار به دلیل رنگدانهها و اسیدیته بالا، مینای دندان را لکهدار میکنند.
- سسهای تیره: سس سویا و سایر چاشنیهای رنگی میتوانند باعث لکه شدن دندانها شوند.
- مسواک زدن باخطر: فشار زیاد هنگام مسواک زدن، مینای دندان را فرسایش میدهد و خطر پوسیدگی را افزایش میدهد.
- کمبود آب: نوشیدن آب کافی به شستشوی ذرات غذایی و حفظ سفیدی دندانها کمک میکند.
برای کاهش این اثرات، پس از مصرف نوشیدنیهای رنگی، دهان را با آب بشویید و از نی برای نوشیدن استفاده کنید.
نتیجهگیری
دهانشویه میتواند ابزار مفیدی برای حفظ بهداشت دهان باشد، اما مصرف بیش از حد یا انتخاب نادرست آن ممکن است به دندانها و لثهها آسیب برساند. لکههای دندانی، فرسایش مینا، خشکی دهان و تحریک لثه از عوارض احتمالی هستند. با انتخاب دهانشویه مناسب، رعایت دستورالعملها و مشورت با دندانپزشک، میتوانید از فواید آن بهره ببرید بدون اینکه سلامت دندانهایتان به خطر بیفتد. برای داشتن لبخندی زیبا و سالم، تعادل را رعایت کنید و به سلامت کلی دهان خود اهمیت دهید.
منبع: بهداشت نیوز (اشتباهات رایج در مراقبت از دندان)