ناراحتیهای گوارشی یکی از مشکلات رایج امروزی هستند. از نفخ بعد از یک وعدهی غذایی سنگین گرفته تا سوءهاضمههای گاهبهگاه را میتوان جزو این ناراحتیها بهحساب میآیند. هرچند پزشکی مدرن درمانهای مؤثری برای این مشکلات ارائه میدهد، اما تمایل دوبارهای به سمت روشهای طبیعی و سنتی برای حمایت از سلامت دستگاه گوارش در حال شکلگیری است.
قرنها است که گیاهان دارویی و ادویهها در طب سنتی برای تسکین معده و بهبود هضم به کار میروند و امروزه علم مدرن نیز در حال تأیید بسیاری از این فواید است. در این مطلب، با پنج گیاه و ادویه مؤثر در بهبود عملکرد گوارشی و شواهد علمی پشت آنها آشنا میشویم.
1. نعناع
نعناع از شناختهشدهترین گیاهان دارویی برای کاهش ناراحتیهای گوارشی است. ترکیب اصلی آن یعنی منتول، با شل کردن عضلات روده به کاهش نفخ، گاز و درد شکم کمک میکند. همچنین اثرات ضدباکتریایی و ضدالتهابی دارد.
تحقیقات بالینی نشان دادهاند که کپسولهای روغن نعناع میتوانند علائم سندرم روده تحریکپذیر (IBS) را کاهش دهند. البته افرادی که از رفلاکس معده رنج میبرند، بهتر است در مصرف آن احتیاط کنند، چون ممکن است باعث شل شدن عضلهی اسفنکتر مری و در نتیجه سوزش معده شود. اگر به دنبال گزینهای ملایمتر هستید، چای نعناع میتواند انتخابی آرامبخش و مؤثر باشد.
2. بابونه
بابونه فقط برای آرامش اعصاب نیست. این گیاه میتواند به تسکین دستگاه گوارش هم کمک زیادی کند. چای بابونه یکی از پرمصرفترین نوشیدنیهای گیاهی دنیا است و از زمانهای گذشته تابهحال برای رفع سوءهاضمه، گاز معده و دردهای شکمی استفاده میشود.
مطالعات نشان میدهد که ترکیبات آنتیاکسیدانی موجود در بابونه میتواند به کاهش زخمهای معده کمک کند. حتی در کودکان نیز اثرات مثبتی مشاهده شده است. بیش از نیمی از نوزادانی که چای بابونه مصرف کردند، ظرف یک هفته بهبود کولیک را تجربه کردند.
بابونه معمولاً بیخطر است، اما افراد دارای آلرژی باید آن را با دقت مصرف کنند.
3. زیره هندی
زیره هندی یا اجوین از ادویههای محبوب در آشپزی و طب آیورودا است. ترکیب فعال آن تیمول است که ترشح اسید معده را افزایش داده و فرآیند هضم را تقویت میکند.
در مطالعات حیوانی، این ادویه باعث افزایش سرعت حرکت غذا در روده و بهبود ترشح صفرا شده است؛ صفرا به تجزیهی چربیها کمک میکند. همچنین خاصیت ضد اسپاسم دارد و با آرام کردن عضلات روده، از نفخ و درد جلوگیری میکند.
مصرف آن در غذاها بیخطر است، اما زنان باردار و شیرده باید از مصرف زیاد آن خودداری کنند، زیرا ممکن است اثرات منفی داشته باشد.
4. رازیانه
رازیانه در بسیاری از فرهنگها پس از غذا جویده میشود تا نفس را تازه و معده را سبک کند. دانههای رازیانه سرشار از فیبر هستند و به جلوگیری از تجمع گاز و نفخ کمک میکنند.
ترکیب فعال آن آنتهول نام دارد که با شل کردن عضلات روده باعث کاهش دردهای شکمی و بهبود حرکت دستگاه گوارش میشود. در برخی مطالعات، مصرف رازیانه علائم سندرم روده تحریکپذیر را کاهش داده است.
اگر به دنبال راهی طبیعی برای کاهش نفخ هستید، چای یا جویدن چند دانه رازیانه بعد از غذا میتواند گزینهای عالی باشد.
5. زیره سیاه
زیره سیاه هم طعمدهندهی خوبی برای غذاها است و هم یکی از بهترین ادویهها برای بهبود عملکرد گوارش به شمار میرود. این ادویه با تحریک ترشح صفرا و افزایش فعالیت آنزیمهای گوارشی به تجزیه سریعتر غذا کمک میکند.
در یک مطالعه بالینی، افراد مبتلا به IBS که عصاره زیره مصرف کردند، ظرف دو هفته کاهش قابل توجهی در نفخ و درد شکمی گزارش دادند. مصرف روزانه مقدار کمی زیره در غذا یا نوشیدن چای زیره میتواند برای سلامت روده مفید باشد.
جمعبندی
گیاهان دارویی و ادویهها جایگزین درمانهای پزشکی نیستند، اما میتوانند به عنوان مکملی طبیعی و خوشطعم برای سلامت گوارش در رژیم غذایی شما جای بگیرند.
در مقادیر معمول آشپزی، استفاده از آنها بیخطر است، اما اگر بیماری خاصی دارید یا دارو مصرف میکنید، قبل از استفاده منظم حتماً با پزشک مشورت کنید. گاهی تنها یک فنجان چای بابونه، کمی نعناع یا زیره میتواند گامی ساده، طبیعی و دلپذیر برای رسیدن به دستگاه گوارشی سالمتر برایتان باشد.
منبع: theconversation







