توسط : اگر به جراحی لیزری برای زیبایی فکر میکنید، ممکن است با انواع مختلفی از این روشها روبرو شوید. با اینکه همه آنها ویژگیهای مشترکی دارند، اما هر لیزر تأثیر متفاوتی روی پوست میگذارد. در ادامه، به بررسی بهترین لیزرها برای مشکلات رایج پوستی میپردازیم.
نحوه عملکرد درمان با لیزر
کلمه Laser مخفف عبارت Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation است که به معنی «تقویت نور با انتشار تحریکشده تابش» است. لیزر منبع نوری با طول موج واحد (یک رنگ نور) و انرژی بالا است که میتواند به دقت متمرکز شده و نور را به ناحیهای بسیار کوچک منتقل کند تا اثرات مطلوب حاصل شود.
- لیزرها تکرنگ هستند، یعنی هر لیزر فقط نور با یک طول موج مشخص منتشر میکند.
- لیزرها در روشهای زیبایی از طریق فرآیندی به نام فوتوترمولیز انتخابی (SelectivePhotothermolysis) عمل میکنند. این فرآیند به این معنی است که نور لیزر به گونهای تنظیم میشود که فقط توسط یک ناحیه یا رنگ خاص (مانند رنگدانه مو یا رگهای خونی) جذب شود. با جذب این نور، گرما در همان ناحیه تولید و باعث تخریب دقیق آن میشود، بدون اینکه به بافتهای اطراف آسیبی برسد
- لیزرها طول موج نور را هماهنگ با رنگ هدف، مانند لکههای قهوهای، مویرگهای شکسته قرمز یا سایر مشکلات پوستی، منتشر میکنند.
لیزرهای ابلیتیو (تخریبی) در مقابل غیر ابلیتیو (غیر تخریبی)
دو نوع اصلی لیزر برای اهداف زیبایی وجود دارد: لیزرهای ابلیتیو و غیر ابلیتیو.
لیزرهای ابلیتیو با تبخیر لایههای بالایی و آسیبدیده پوست عمل میکنند. در مقابل، لیزرهای غیر ابلیتیو در عمق پوست نفوذ کرده و آنجا را هدف قرار میدهند، بدون اینکه به لایه سطحی پوست آسیب برسانند. به همین دلیل، پس از استفاده از لیزرهای ابلیتیو به دوره نقاهت برای ترمیم پوست نیاز است، در حالی که در روشهای غیر ابلیتیو، دوره بهبودی بسیار کوتاه یا حتی وجود ندارد.
این دو دسته اصلی لیزر شامل انواع مختلفی از لیزرها، صدها نوع و برند مختلف هستند. طول موج لیزر تفاوت اصلی بین انواع مختلف لیزر است و لیزر مناسب برای هدف قرار دادن مشکلات مختلف پوستی انتخاب میشود. به همین دلیل ممکن است جراح شما ترکیبی از چند لیزر مختلف را برای درمان همه مشکلات شما توصیه کند.
کدام مشکلات پوستی با لیزر درمان میشوند؟
خطوط ریز و چین و چروکها
برای درمان خطوط و چین و چروکها میتوان از ترکیبی از روشهای بازسازی سطح پوست و سفت کردن پوست استفاده کرد، یا هر دو با یک لیزر ابلیتیو قویتر مانند لیزر CO2 (دیاکسید کربن) یا لیزر اربیوم انجام شود. لیزر CO2 همچنین برای برداشتن زائدههای پوستی و برش پوست در جراحیهای لیزری استفاده میشود.
لیزرهای رنگی پالسی (Pulsed dye lasers) نیز در درمانهای پوستی موفق بودهاند. علاوه بر این، روشهای غیرتهاجمی و مبتنی بر نور، مانند درمان با نور پالسی شدید (IPL) و فیشالهای نوری LED، هم به نتایج خوبی دست یافتهاند.
سفت کردن پوست
اکثر روشهای لیزری زیبایی حداقل تا حدی باعث سفت شدن سطحی پوست میشوند، زیرا باعث ایجاد آسیب کنترل شده در پوست شده و تولید کلاژن را افزایش میدهند. با این حال، لیزرهای CO2 برای نتایج سفت شدن قابل توجهتر انتخاب اول هستند.
علاوه بر این، درمانهای غیر لیزری مبتنی بر نور مانند دستگاههای مادون قرمز تایتان و سیستمهای رادیوفرکانسی ترماژ نیز موفق بودهاند.
زائدههای رنگدانهای
لیزرهای رنگی پالسی بیشتر برای درمان زائدههای رنگدانهای مانند لکههای آفتاب، لکههای پیری، ملاسما و سایر انواع هیپرپیگمانتاسیون استفاده میشوند.
لیزرهای Nd:YAG (نئودیوم-دوپ شده رویتیریم آلومینیوم گارنت) و لیزرهای CO2 فرکشنال، همراه با درمانهای غیر لیزری مبتنی بر نور مانند IPL نیز کاربرد دارند.
ضایعات عروقی
ضایعات عروقی شامل رگهای شکسته روی صورت، رگهای عنکبوتی ناخوشایند روی پاها، نئوویهای عنکبوتی، همانژیومها و برخی از لکههای مادرزادی مانند لکههای شرابی (port-wine stains) هستند.
برای این نوع ناهنجاریهای پوستی، IPL انتخاب رایجی است زیرا کم تهاجمی است. همچنین لیزرهای رنگی پالسی، Nd:YAG و دیود برای درمان این ضایعات محبوب هستند.
حذف تتوها
لیزر Q-switched و Nd:YAG همچنان برای حذف تتو محبوب هستند و IPL نیز میتواند به عنوان گزینهای دیگر مورد استفاده قرار گیرد.
موهای زائد
موفقیت و ایمنی حذف موهای زائد با لیزر به شدت به رنگدانههای موجود در پوست و نوع موی تحت درمان بستگی دارد. برای افراد با پوست تیرهتر، لیزرهای Nd:YAG و دیود اغلب انتخاب اول هستند و برای افراد با پوست روشنتر، IPL اثربخشی خوبی نشان داده است.
آکنه و جای آکنه
برای جای آکنههای عمیق، لیزر CO2 همچنان استاندارد طلایی محسوب میشود. پیشرفتهای اخیر مانند لیزر erbium:YAG، لیزر فرکشنال و برخی لیزرهای غیر ابلیتیو خاص در درمان جای آکنه سطحی موفقیت قابل توجهی داشتهاند. فناوری LED نیز برای درمان آکنه فعال بسیار مؤثر شناخته شده است.
کاربردهای دیگر لیزر زیبایی
امروزه روشهای مختلفی از فناوریهای مبتنی بر نور در دنیای جراحی زیبایی استفاده میشود. اگرچه این روشها اغلب به عنوان روشهای «لیزری» شناخته میشوند، دستگاههای مورد استفاده در واقع لیزر واقعی نیستند. این فناوریها شامل IPL، درمانهای LED، دستگاههای Titan و فناوریهای مبتنی بر انرژی مادون قرمز مشابه و روشهای مبتنی بر رادیوفرکانسی مانند Thermage هستند.
نکات مهم در درمان با لیزر
- لیزرها برای درمان مشکلات مختلف استفاده میشوند و نوع درمان مورد نظر تعیین میکند کدام لیزر به کار رود. برای مثال، لیزرهای CO2، erbium:YAG، لیزرهای فرکشنال و برخی لیزرهای غیر ابلیتیو برای درمان جای آکنه کاربرد دارند.
- لیزرهای غیر ابلیتیو تقریباً نیازی به زمان بهبودی ندارند. زمان بهبودی درمان با لیزر ابلیتیو به عمق درمان و روند ترمیم فردی هر شخص بستگی دارد و معمولاً بین دو تا چهار هفته متغیر است. در این مدت پوست ممکن است قرمز، زخمی و دهیدراته به نظر برسد.
- درمان با لیزر ممکن است دردناک باشد. این موضوع به نوع درمان لیزری بستگی دارد. لیزرهای ابلیتیو که باعث آسیب به پوست میشوند احتمالاً درد بیشتری نسبت به لیزرهای غیر ابلیتیو دارند. در طول درمان میتوان از کرمهای موضعی بیحسکننده برای کاهش احساس درد استفاده کرد.
- هر روش درمانی، از جمله درمانهای زیبایی انتخابی با لیزر، دارای ریسکهایی است. معمولترین عوارض جانبی قرمزی و تورم در محل درمان است. عوارض نادر ممکن شامل حساسیت به نور خورشید، درد، عفونت، سوختگی و تغییر رنگ پوست میباشد.
- سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) لیزرها را بر اساس میزان خطر به کلاسهای مختلف تقسیمبندی میکند. برخی لیزرها فقط برای استفاده در روشهای پزشکی طراحی شدهاند و در کلاس خطر لیزری سطح IIIb یا IV قرار دارند.
نتیجه گیری
لیزرها برای درمان انواع مشکلات زیبایی پوست مانند چین و چروک، آکنه، جای زخم یا حذف تتو و موهای زائد استفاده میشوند. لیزرها طول موجهای خاصی از نور را منتشر میکنند و به دو دسته ابلیتیو (تخریبی) و غیر ابلیتیو (غیر تخریبی) تقسیم میشوند. ویژگیهای هر لیزر تعیین میکند که کدام مشکلات پوستی قابل درمان هستند.
منبع: www.verywellhealth.com
