توسط : آیا تا به حال احساس کردهاید درست زمانی که پوستتان دارد رو به بهبود میرود، نوشیدن یک لیوان شیر یا خوردن یک بستنی باعث میشود دوباره جوشها برگردند؟ این سوال مدتها است ذهن بسیاری از افراد را مشغول کرده است. برخی از متخصصان پوست معتقدند رژیم غذایی میتواند در بروز آکنه نقش داشته باشد و در این میان، شیر و لبنیات یکی از مهمترین متهمانی هستند که نامشان زیاد شنیده میشود.
اما آیا واقعا لبنیات باعث آکنه میشوند؟ یا این موضوع فقط یک باور عمومی است؟ در ادامه یک بررسی علمی، کامل و قابلفهم درباره ارتباط بین لبنیات و آکنه میخوانید، همراه با توصیههای کاربردی برای افرادی که پوست جوشدار دارند.
لبنیات و آکنه: آیا ارتباطی بین آنها وجود دارد؟
پژوهشهای علمی سالهای اخیر نشان دادهاند که افرادی که زیاد شیر مینوشند، بیشتر دچار آکنه میشوند. البته این به معنی قطعیت نیست؛ برخی افراد بدون هیچ مشکل پوستی، روزانه شیر مصرف میکنند. اما رابطه آماری میان نوشیدن شیر و شدت آکنه در بسیاری از مطالعات دیده شده است.
تحقیقات چه میگویند؟ در یک مطالعه بزرگ که روی بیش از ۴۷ هزار زن انجام شد، افرادی که در دوره نوجوانی روزانه دو لیوان شیر بدون چربی مصرف میکردند، ۴۴ درصد بیشتر آکنه داشتند.
در پژوهشهای دیگر روی نوجوانان ۹ تا ۱۵ ساله نیز مشخص شد که:
دخترانی که بیشتر شیر مینوشیدند، احتمال بیشتری برای ابتلا به آکنه داشتند. پسرانی که شیر بدون چربی مصرف میکردند، میزان آکنه بیشتری داشتند. تفاوت معنیداری بین میزان چربی شیر (کمچرب یا پرچرب) دیده نشد.
با این حال همه مطالعات موافق نیستند. برخی تحقیقات دیگر نشان دادهاند که ماست و پنیر ارتباط چندانی با آکنه ندارند، در حالیکه بعضی دیگر تمام محصولات لبنی را در این رابطه دخیل میدانند.
پس هنوز نمیتوان یک حکم قطعی صادر کرد، اما شواهد قوی وجود دارد که نشان میدهد شیر ممکن است در برخی افراد باعث بدتر شدن وضعیت پوست شود.
چرا شیر میتواند باعث جوش شود؟
چند مکانیسم احتمالی وجود دارد که توضیح میدهد چرا شیر ممکن است آکنه را تشدید کند.
１. هورمونهای موجود در شیر
شیر گاو به طور طبیعی حاوی آندروژنها است؛ هورمونهایی که با ایجاد آکنه ارتباط مستقیم دارند. یکی از این هورمونها تستوسترون است که پس از ورود به بدن به DHT تبدیل میشود؛ DHT غدد چربی را تحریک کرده و باعث چرب شدن بیش از حد پوست، بسته شدن منافذ و ایجاد جوش میشود.
جالب است بدانید: گرچه تستوسترون به عنوان هورمون مردانه شناخته میشود، اما بدن زنان نیز آن را در مقدار کمتر تولید میکند.
２. فاکتور رشدIGF-1
بسیاری از دامداران برای افزایش تولید شیر از هورمون IGF-1 استفاده میکنند. این فاکتور رشد در بدن انسان هم وجود دارد و در دوران بلوغ در بالاترین سطح خود است؛ همان زمانی که آکنه شدیدتر میشود.
IGF-1 میتواند همراه با تستوسترون، تولید چربی را افزایش دهد و التهاب پوست را بیشتر کند.
مطالعات نشان دادهاند:
- مصرف زیاد شیر، سطح IGF-1 را بالا میبرد.
- شیر بدون چربی با افزایش بیشتر IGF-1 مرتبط است.
یکی از دلایل احتمالی این موضوع، افزودن پروتئین وی (آبپنیر) به شیر بدون چربی است؛ مادهای که خود میتواند در ایجاد جوش نقش داشته باشد.
３. ایجاد التهاب در بدن
برخی متخصصان معتقدند که هورمونها و پروتئینهای شیر، میتوانند سطح التهاب سیستمیک بدن را بالا ببرند. التهاب مزمن یکی از عوامل اصلی ایجاد آکنه است. بنابراین اگر بدن شما به لبنیات حساس باشد، ممکن است با مصرف آنها دچار التهاب و در نتیجه افزایش جوش شوید.
چگونه بفهمیم لبنیات باعث آکنه ما میشوند؟
بدن هر فرد خاص است و واکنش متفاوتی به غذاها نشان میدهد. برای اینکه بدانید آیا لبنیات عامل تحریککننده آکنه شما است یا نه، روشهای زیر پیشنهاد میشود:
- دفترچه غذایی داشته باشید: مصرف لبنیات (شیر، پنیر، بستنی، ماست، وی پروتئین) را ثبت کنید و در کنار آن وضعیت آکنهتان را هم بنویسید. اگر الگوی مشخصی مشاهده کردید، احتمال ارتباط وجود دارد.
- کنار گذاشتن لبنیات هنگام شروع جوش: در روزهایی که جوشها ناگهان زیاد میشوند، مصرف لبنیات را قطع کنید و نتیجه را مقایسه کنید.
- حذف کامل لبنیات برای چند ماه: آکنه مزمن معمولا دورهای است و ممکن است نیاز باشد چند ماه لبنیات را حذف کنید تا اثر آن را روی پوستتان تشخیص دهید.
آیا حذف لبنیات به تنهایی برای درمان آکنه کافی است؟
معمولا نه. حتی اگر لبنیات در ایجاد جوش شما نقش داشته باشند، قطع آنها به تنهایی معمولا پوست را کاملا پاک نمیکند. بیشتر افراد برای درمان آکنه نیاز به موارد زیر دارند:
- محصولات ضدجوش بدون نسخه
- داروهای تجویزی پزشک
- رتینوئیدها
- بنزوئیل پروکساید
- آنتیبیوتیکهای موضعی
- درمانهای کلینیکی مثل لایهبرداری شیمیایی یا تخلیه کومدونها
حذف لبنیات فقط میتواند کمککننده باشد، نه درمان اصلی.
غذاهای دیگری که ممکن است باعث آکنه شوند
علاوه بر لبنیات، رژیمهایی با شاخص گلیسمی بالا نیز در برخی افراد آکنه را تشدید میکنند. این شامل غذاهای زیر است:
- شیرینیها
- نوشابه و نوشیدنیهای قندی
- نان سفید و برنج سفید
- چیپس و اسنکها
رژیم غذایی با شاخص گلیسمی پایین میتواند سطح IGF-1 را کاهش دهد و به بهبود آکنه کمک کند.
جمعبندی
در حالی که هنوز تحقیقات قطعی نیستند، شواهد زیادی نشان میدهند شیر، بهخصوص شیر بدون چربی میتواند در برخی افراد باعث بدتر شدن آکنه شود. اگر شما هم مشکوک به این موضوع هستید، با ثبت مصرف لبنیات، آزمون حذف کوتاهمدت یا کنار گذاشتن چندماهه لبنیات، میتوانید بفهمید آیا پوستتان نسبت به آن حساس است یا خیر.
در نهایت، به یاد داشته باشید که درمان اصلی آکنه نیازمند مراقبت پوستی و گاهی داروی تجویزی است، و تغییر رژیم غذایی تنها یک بخش از ماجرا است.
منبع: verywellhealth
